បរទេស ៖ ជម្លោះរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ២០២២បានក្លាយទៅជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អាក្រក់មួយជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប និងមិនធ្លាប់ស្គាល់រសជាតិនេះឡើយគិតចាប់តាំងតែពីពេលបញ្ចប់ទៅនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

ជម្លោះជាយោធាដ៏ធំរវាងប្រទេសជិតខាងគ្នានេះបានធ្វើឲ្យពិភពលោករង្គោះរង្គើរ និងចាប់អារម្មណ៍តាមដានគ្រប់គ្នា ហើយកំពុងបន្តធ្វើឲ្យកើតជាវិបត្តិនយោបាយទៅដល់លោកខាងលិច និងវិបត្តិពាណិជ្ជកម្មនៅតាមផ្លូវទឹករបស់ពិភពលោកផងដែរ។

ជម្លោះនៅតែបន្ត អ៊ុយក្រែនបាត់បង់ទឹកដីមួយចំនួន ជីវិតទាហានទាំងសងខាង និងពលរដ្ឋស៊ីវិលបន្តបាត់បង់ជីវិត បញ្ហាអតិផរណា និងទំនិញឡើងថ្លៃមិនទាន់បានស្ងប់ស្ងាត់នៅឡើយផង បច្ចុប្បន្នមានអ្នកជំនាញជាច្រើនកំពុងព្រួយបារម្ភ និងតែងតែធ្វើការព្យាករណ៍ថា ជម្លោះយោធាស្រដៀងគ្នារវាងមហាយក្សចិន និងកោះតៃវ៉ាន់ក៏នឹងអាចផ្ទុះឡើងក្នុងពេលណាមួយនាពេលខាងមុខនេះដែរ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ទ្រឹស្តីនេះក៏មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ទាំងស្រុងនោះដែរប្រសិនបើជម្លោះដោយយោធារវាងកោះតៃវ៉ាន់ និងចិនអាចកើតឡើង ពីព្រោះគេជឿជាក់ថា ចិនមិនដូចទៅនឹងរុស្ស៊ីនោះទេ ហើយអ៊ុយក្រែនក៏មិនដូចកោះតៃវ៉ាន់នោះដែរ ដូច្នេះ ជម្លោះយោធាដែលអាចផ្ទុះឡើងនឹងមានរូបរាងផ្សេងខុសពីគ្នា។

ចិនខុសពីរុស្ស៊ី

រុស្ស៊ី ស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Putin ជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេមើលឃើញថាបានប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធានៅក្រៅប្រទេសដែលក្នុងនោះរួមទាំងហ្សកហ្ស៊ី ស៊ីរី និងអ៊ុយក្រែនផង ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះក៏មានទាំងប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងរូបភាពជាអន្តរាគមនៅរដ្ឋជាច្រើនដែលចុងក្រោយមានដូចជាកាហ្សាស្ថានជាដើម។ ក្រៅពីនោះរុស្ស៊ីក៏មានទំនាក់ទំនង និងផ្គត់ផ្គង់យោធាទៅដល់ក្រុមប្រដាប់ដោយអាវុធនៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ និងប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀតដែរ។

ដោយឡែក បើយើងក្រឡេកទៅមើលចិនវិញ ថ្វីត្បីតតែមានសកម្មភាពយោធាញឹកញាប់ដូចគ្នា ប៉ុន្តែក្នុងស្ថានភាពខុសគ្នាគឺត្រឹមតែក្នុងប្រទេស និងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបអំពើហិង្សានិងសកម្មភាពយោធាតាមព្រំដែនប៉ុណ្ណោះ។ បើនិយាយពីបទពិសោធចិននៅក្រៅប្រទេសវិញ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ម្តងគត់ដែលចិនធ្លាប់ចូលរួមបញ្ជូនយោធាធ្វើអន្តរាគមនិងលុកលុយវៀតណាម ហើយក្រៅពីនោះក៏មានការបញ្ជូនយោធាចូលរួមបេសកកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ផងដែរ។

គិតជាឥទ្ធិពលយោធា តាមរយៈចំំនួនមូលដ្ឋានទ័ពនៅក្រៅប្រទេសវិញ រុស្ស៊ី បច្ចុប្បន្នមានទីតាំងយោធាបរទេសរហូតទៅដល់២០កន្លែង ខណៈដែលចិនមានត្រឹមតែមួយប៉ុណ្ណោះគឺនៅក្នុងប្រទេស Djibouti តាំងតែពីឆ្នាំ២០១៧។

បើនិយាយពីពាណិជ្ជកម្មវិញ រុស្ស៊ី ពិតជាមានការពាក់ព័ន្ធនឹងលោកខាងលិចខ្លាំង ប៉ុន្តែមិនធំ និងច្រើនជាមួយនឹងអាមេរិកដូចជាចិននោះដែរ។

កោះតៃវ៉ាន់មិនដូចនឹងអ៊ុយក្រែន

ជាការពិតដែលអ៊ុយក្រែនមិនមែនជាសមាជិករបស់អង្គការណាតូ ឬសមាជិកភាពរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនោះដែរ បើទោះបីជាមានតួនាទីជាព្រំដែនរបស់អឺរ៉ុបក្តី ក៏វាមិនមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងអាមេរិកខ្លាំងនោះដែរ ដូច្នេះរុស្ស៊ីបានដឹងជាមុនទៅហើយថា អាមេរិក និងអឺរ៉ុបនឹងមិនលូកដៃដោយផ្ទាល់នោះឡើយ។

ខុសពីកោះតៃវ៉ាន់ ថ្វីត្បិតតែមិនមែនជារដ្ឋដែលទទួលស្គាល់ដោយណាតូ និងអឺរ៉ុប ឬសម្ព័ន្ធមិត្តណា ប៉ុន្តែបើនិយាយពីទំនាក៉ទំនងជាមួយនឹងអាមេរិកវិញគឺមានកម្រិតខ្ពស់គួរឲ្យកត់សំគាល់ ទាំងពាណិជ្ជកម្ម និងយោធា។ ទោះជាមិនបានទទួលស្គាល់កោះតៃវ៉ាន់ក្តី តែអាមេរិកនៅតែបន្តផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស និងជំនួយយោធាដល់កោះតៃវ៉ាន់ព្រមទាំងការបញ្ជូនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនលើកមកកាន់កោះទៀតផង។

គួរឲ្យដឹងដែរថា អ៊ុយក្រែនបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសឯករាជ្យទទួលស្គាល់ដោយពិភពលោក និងមានទំនាក់ទំនងកាទូតជាមួយនឹងប្រទេសផ្សេងទៀតដល់ទៅ១៨០បូករួមទាំងចិន និងអាមេរិកផង ប៉ុន្តែកោះតៃវ៉ាន់មិនមានដៃគូផ្លូវរដ្ឋជាផ្លុវការច្រើននោះទេ ហើយពួកគេក៏មិនមែនជាមហាអំណាចអ្វីនោះដែរ។

ដូច្នេះ បើយើងគិតទុកថាជម្លោះដោយយោធារវាងចិន និងកោះតៃវ៉ាន់ពិតជាកើតឡើងមែននោះ វាប្រាកដណាស់ពិតជាមានរូបរាង និងស្ថានភាពផ្សេងគ្នាជាក់ជាមិនខាន ហើយកាន់តែខុសគ្នានោះគឺថារុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនអាចវាយប្រហារគ្នាតាមផ្លវគោកបាន ប៉ុន្តែចិន និងកោះតៃវ៉ាន់នឹងអាចប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រត្រឹមតែផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាសប៉ុណ្ណោះ៕