ខេត្តព្រះសីហនុ៖ សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានពង្រីកការគាំទ្រជាផ្លូវការសម្រាប់វិស័យជលផលរបស់កម្ពុជា តាមរយៈការបន្តជំរុញកំណើនវិស័យជលផលប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្ន ផ្នែកនេសាទ (FAO CAPFISH-Capture) ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ការបន្ថែមរយៈពេលនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តជាថ្មី និងការទទួលស្គាល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការជំរុញកំណើនការគ្រប់គ្រងជលផលទឹកសាប និងសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព ការធន់នឹងអាកាសធាតុ និងបរិយាបន្ន។ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះសហភាពអឺរ៉ុបទទួលស្គាល់នូវចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រាប់ទំនើបកម្ម ការគ្រប់គ្រងជលផលដោយសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើសមាហរណកម្មឧបករណ៍ និងបច្ចេក​វិទ្យា​ឌីជី​ថ​ល​ ដើម្បីបង្កើនការត្រួតពិនិត្យ តម្លាភាព និងចីរភាព។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ CAPFISH-Capture បានឱ្យដឹងថា៖ កម្មវិធីជំរុញកំណើនវិស័យជលផលប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្ន ផ្នែកនេសាទ (CAPFISH-Capture) ត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងហិរញ្ញប្បទានផ្លូវការ។ ជាផ្នែកនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ទូលំទូលាយនេះ អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) ត្រូវបានប្រគល់ និងផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសដ៏សំខាន់ និងការកសាងសមត្ថភាពបន្ថែម។ ការនេះ រាប់បញ្ចូលទាំងការអភិវឌ្ឍន៍ និងការអនុវត្តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងព័ត៌មានជលផលឌីជីថល (FIMS) ដែលមានបំណងធ្វើឱ្យ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញពីរបៀបរក្សាទិន្នន័យជលផល ដែលត្រូវបានប្រមូល វិភាគ និងប្រើប្រាស់សម្រាប់ការសម្រេចចិត្តជាយុទ្ធសាស្ត្រ។

យោងតាមប្រភពដដែលនេះបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ រដ្ឋបាលជលផលកម្ពុជា (FiA) បានអនុវត្តឧបករណ៍ឌីជីថលប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ជាច្រើនដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មលើការគ្រប់គ្រងជលផល រួមទាំងឧបករ​ណ៍តាមដាន និងរាយការណ៍តាមលំហ (SMART) និងតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង ដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្ស។ Kobo Toolbox ដែលជាកម្មវិធីប្រើសម្រាប់តាមដានទិន្នផល និងការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យខ្សែចង្វាក់តម្លៃជលផល និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនាវា (VMS) ដែលគ្រប់គ្រងតាមផ្កាយរណប ផ្តល់នូវទិន្នន័យ ទីតាំងនាវា ល្បឿន ទិសដៅ និងពេលវេលាជាក់ស្តែង មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងការនេសាទ និងពង្រីកការគ្រប់គ្រងលើសពីដែនទឹកជាតិ។ ការបំពាក់ឧបករណ៍ទាំងនេះត្រូវបានបំពេញបន្ថែមដោយការបង្កើតគោលការណ៍ណែនាំស្តង់ដាប្រតិបត្តិការ (SOPs) ម៉ូឌុលនៃការបណ្តុះបណ្តាលឯកទេស និងគោលការណ៍ណែនាំដ៏ទូលំទូលាយ ជួយសម្រួលដល់ការកសាងផែនការរួម ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបុគ្គលិក ប្រតិបត្តិការ ការត្រួតពិនិត្យ ការវិភាគ និងការរាយការណ៍ ជាប្រយោជន៍ដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងជលផល។

ដោយឡែក ការបំពាក់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនាវា VMS គឺស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រជាតិដ៏ទូលំទូលាយរបស់កម្ពុជា ជាពិសេស ផែនការជាតិត្រួតពិនិត្យ និងអធិការកិច្ច (NPCI) ដែលបានអនុម័តក្នុងឆ្នាំ២០២០ មានគោលបំណងពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និងអង្កេត (MCS)។ គោលបំណងសំខាន់មួយនៃ NPCI គឺដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់ដែលលើកឡើងដោយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដោយសារតែបញ្ហាទាក់ទងនឹងការត្រួតពិនិត្យមិនគ្រប់គ្រាន់នៃនាវាដែលមានទង់ជាតិកម្ពុជា ជាពិសេសក្រៅពីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់កម្ពុជា (EEZ)។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គការ FAO បានឱ្យដឹងទៀតថា៖ ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងការកសាងសមត្ថភាពក្នុងចំណោមភាគីពាក់ព័ន្ធគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ភាពជោគជ័យនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមការគ្រប់គ្រងជលផលឌីជីថល។ អង្គពិធីស្ដីពីឌីជីថលនីយកម្មលើការគ្រប់គ្រងជលផលសមុទ្រនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ នឹងត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មាន ផ្សាភ្ជាប់ការចូលរួម និងប្រមូលមតិកែលម្អ ដ៏ទូលំទូលាយមួយពីស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល អ្នកនេសាទ ម្ចាស់នាវា/ប្រតិបត្តិករ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍។

សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងកសិកម្ម រដ្ឋបាលជលផល សហភាពអឺរ៉ុប អង្គការ FAO ប្រចាំកម្ពុជា តំណាងទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍បារាំង ដៃគូអភិវឌ្ឈន៍តំណាងអង្គការស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត បានប្រារព្ធធ្វើកម្មវិធី «ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងជលផលសមុទ្រតាមរយៈការតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និងការឃ្លាំមើលតាមបែបឌីជីថល» និងពិធីកាត់ខ្សែបូ ប្រគល់មន្ទីរពិសោធន៍ចល័តផ្នែកសុខភាពវារីសត្វ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។

កម្មវិធីដែលរៀបចំនៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍នេសាទសមុទ្រ (MaFReDI) នេះ មានគោលបំណងធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មអំពីវឌ្ឍនភាពនៃនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា និងឌីជីថលរបស់រដ្ឋបាលជលផលនៅតំបន់ឆ្នេរ ប្រមូលមតិយោបល់ ការយល់ឃើញ និងមេរៀនបទពិសោធន៍ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់ឌីជីថល និងអត្ថ ប្រយោជន៍របស់វាពីមន្រ្តីរាជការ អ្នកនេសាទ និងម្ចាស់នាវានេសាទ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងជលផលសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាពនិងផ្សព្វផ្សាយសារៈសំខាន់នៃនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា និងឌីជីថលនីយកម្មជាឧបករណ៍សម្រាប់ការគ្រប់គ្រង ការអភិរក្ស និងចីរភាពនៃជលផលនេសាទសមុទ្រ។

កម្មវិធីឌីជីថលនីយកម្មស្ដីពីការគ្រប់គ្រងជលផលសមុទ្រនៅកម្ពុជានេះ រៀបចំឡើងដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មាន ផ្សាភ្ជាប់ការចូលរួម និងប្រមូលមតិកែលម្អ ដ៏ទូលំទូលាយមួយពីស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល អ្នកនេសាទ ម្ចាស់នាវា/ប្រតិបត្តិករ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍៕