ភ្នំពេញ ៖ អន្ទង់ ជាវារីសត្វមួយប្រភេទដែលគេស្គាល់ជាទូទៅដោយសារវាជាប្រភពអាហារសម្បូរសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើន រសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់។ ហេតុនេះ មុខរបរចិញ្ចឹមអន្ទង់ក៏កំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនផងដែរពីសំណាក់កសិករ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ពិសេសគឺចំណេះដឹងសំខាន់ៗក្នុងការចិញ្ចឹមអន្ទង់ក្នុងអាងផ្ទាល់តែម្ដង ហើយបើនិយាយតម្លៃអន្ទង់សាច់លើទីផ្សារ គេអាចលក់បានក្នុងតម្លៃចាប់ពី ២៥ ០០០ រហូតទៅដល់ ៤០ ០០០ រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម អាស្រ័យទៅលើទំហំអន្ទង់។

អន្ទង់ពីដើមមកត្រូវបានគេដឹងថា ជាសត្វរស់នៅតាមបឹង ​ទន្លេរ ស្រះ​ ឬក៏តាមវាលស្រែ ពោលគឺនៅតាមកន្លែងដែលសម្បូរពពួកសត្វល្អិតរស់នៅច្រើន។ នៅប្រទេសកម្ពុជាយើងគេសង្កេតឃើញថា អន្ទង់មានបីប្រភេទគឺ អន្ទង់ត្រាវ អន្ទង់ដំណើប និងអន្ទង់ព្រ័ត្រ ហើយក្នុងចំណោមនោះ អន្ទង់ដំណើប និងអន្ទង់ត្រាវមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេ។

ដើម្បីធ្វើការចិញ្ចឹមអន្ទង់បាន កសិករត្រូវការកូនអន្ទង់ ដែលបានមកពីការនេសាទ ឬក៏ទិញពូជដើម្បីយកមមកចិញ្ចឹម។ ក្នុងការចិញ្ចឹមនេះទៀតសោត គេអាចចិញ្ចឹមនៅតាមទ្រុង បែ ត្រែង ពិសេសការចិញ្ចឹមកក្នុងអាងតូចៗ ដែលគេអាចអនុវត្តបានគ្រប់ទីកន្លែង។  

ក្នុងការចិញ្ចឹមអន្ទង់ក្នុងអាងប្លាស្ទិកបាន យើងត្រូវការសម្ភារសំខាន់ៗដូចជា បង្គោលឈើ របាឈើ កម្រាលប្លាស្ទិក ស្បៃនីឡុងក្រឡាញឹក ខ្សែនីឡុងឬលួស ដែកគោល និងទុយោ។ សម្រាប់ទំហំអាងសមស្រប យើងអាចសាងសង់ត្រឹមទំហំ បណ្ដោយ ៥ ម៉ែត្រ ទទឹង ១.៥ ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ០.៧ ម៉ែត្រ ដោយប្រើវល្លិ៍ត្អើក មែកឈើដូចជា មែករាំង មែកត្រស់ សម្រាប់ធ្វើជាជម្រកអន្ទង់រស់នៅ។

ចំណែកការជ្រើសរើសពូជវិញ យើងគួររើសយកកូនពូជណាដែលគ្មានស្នាមរបួស មានទំហំប៉ុនៗគ្នា និងមានអាយុដំណាលគ្នាមកដាក់ចិញ្ចឹម ចៀសវាងអន្ទង់អាចស៊ីគ្នាឯពេលខ្វះចំណី ឬពេលវាឃ្លានចំណីខ្លាំង។ ទំហំកូនអន្ទង់ដែលសមស្របគឺ ២០ ក្បាលក្នុង ១ គីឡូក្រាម  ឬធំជាងនេះកាន់តែប្រសើរ។

ចំពោះការដាក់ចិញ្ចឹមវិញ តាមបទពិសោធរបស់កសិករដែលធ្លាប់ចិញ្ចឹមកន្លងមក យើងគួរដាក់កូនអន្ទង់ ២០០-២៥០ ក្បាលក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ដើម្បីធានាអត្រារស់របស់កូនពូជ ចំណាយពេលតិច និងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់។ ហើយការលែងកូនអន្ទង់ចូលក្នុងអាងត្រូវធ្វើឡើងនៅពេលមេឃត្រជាក់ អាចជាពេលព្រឹក ឬពេលរសៀល ដោយធ្វើការលែងថ្មមៗ សន្សឹមៗ ព្រមទាំងធ្វើការបាចទឹកបញ្ចូលថង់ ឬធុងបន្តិចម្ដងៗ ដើម្បីឱ្យអន្ទង់ស៊ាំនឹងមជ្ឈដ្ឋានរស់នៅថ្មី។

ចំពោះការផ្ដល់ចំណី អន្ទង់ជាសត្វងាយឱ្យចំណី ដែលអាចប្រើកាកសំណល់ត្រីនៅតាមផ្សារ ខ្យង វារីសត្វ ឬពពួកត្រីល្អិត ពិសេសជន្លេន យកមកលាយជាមួយកន្ទក់ ម្សៅត្រី ឬវីតាមីន បន្ថែមជាមួយម្សៅស្អិតដូចជាម្សៅមី ដើម្បីរក្សាគុណភាពចំណី និងអាចបណ្ដែតលើផ្ទៃទឹកបានយូរ។ ចំពោះពេលដែលត្រូវឱ្យចំណី យើងត្រូវផ្ដល់នៅពេលល្ងាច មេឃត្រជាក់ ដោយឡែកនៅពេលទឹកមានក្លិនស្អុយ ឬក៏ទើបតែធ្វើការប្ដូរទឹកថ្មីភ្លាម ហើយយើងផ្អាកដាក់ចំណីប្រមាណ ៣ ថ្ងៃសិន។

ការគ្រប់គ្រងគុណភាពក៏ជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការចិញ្ចឹមអន្ទង់ផងដែរ ដែលត្រូវសង្កេតនៅពេលអន្ទង់ងើបក្បាលលើផ្ទៃទឹកដើម្បីដកដង្ហើម នោះមានន័យថាទឹកមានបញ្ហាហើយ ហេតុនេះកសិករគួរប្ដូរទឹកថ្មីរៀងរាល់ ៥-៧ ថ្ងៃម្ដង នូវបរិមាណ ៥០-៧០ ភាគរយនៃទឹកក្នុងអាង។

យ៉ាងណាមិញ ការចិញ្ចឹមអន្ទង់ក៏ត្រូវជួបប្រទះនូវជំងឺមួយចំនួនដូចជា ជំងឺដំបៅ បារ៉ាសិត និងពពួកផ្សិត ដែលភាគច្រើនជាជំងឺបង្កដោយបរិស្ថានជុំវិញ។ វិធីការពារ គឺត្រូវពិនិត្រ និងធ្វើអនាម័យទឹក ក៏ដូចជាកូនអន្ទង់ឱ្យបានទៀងទាត់ចៀសវាងមានបញ្ហាដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់អន្ទង់ក្នុងអាង។

ការប្រមូលផលអន្ទង់ យើងអាចចិញ្ចឹមត្រឹមរយៈពេល ៥-៦ ខែ ឬអាចទុកដល់ ៨ ខែ ទើបប្រមូលផលម្ដងដែលមាននោះអន្ទង់អាចមានទម្ងន់ចាប់ពី ១៥០ ក្រាម ទៅ ២២០ ក្រាមក្នុងមួយក្បាល។ ក្នុងការប្រមូលផលនេះ កសិករត្រូវត្រៀមកម្លាំង សម្ភារសម្រាប់ដង និងធុងជាដើម ហើយត្រូវប្រមូលសំបុករួចបង្ហូរទឹកឱ្យអស់ចេញពីអាង ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផល៕