ភ្នំពេញ ៖ ល្ពៅ ជាដំណាំមួយប្រភេទដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ច្រើន រាប់ទាំងផ្លែ ត្រួយ និងផ្កា ដែលយើងអាចយកមកបរិភោគបាន ហើយថែមទាំងមានគុណប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពផងដែរ។ ក្នុងនោះ ដើម្បីដាំដំណាំល្ពៅឱ្យបានល្អ ទទួលបានផលច្រើន និងអាចដាំដុះបានខួបប្រាំងខួបវស្សា កសិករត្រូវគិតគូរលើកត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួន រួមជាមួយនឹងបច្ចេកទេសថែទាំផងដែរ។

ការរៀបចំដី ដែលយើងត្រូវសម្អាតដីចំការ រើសស្មៅចេញ ភ្ជួរ រាស់ដីឱ្យម៉ដ្ឋល្អ និងហាលដីឱ្យបាន ១០-១៥ថ្ងៃ។ បន្ទាប់មកគេធ្វើការលក់រងដើម្បីដាំដែលអាចលើកទៅតាមលទ្ធភាព​ ក៏ដូចជាទំហំដីរបស់កសិករ អាចលើករងភ្លោះចម្ងាយ ៣ម៉ែត្រពីគ្នា ចម្ងាយពីរងភ្លោះមួយទៅរងភ្លោះមួយទៀតប្រមាណកន្លះម៉ែត្រ កម្ពស់រង ២-៣តឹកនៅរដូវប្រាំង ៣-៥តឹកនៅរដូវស្សា និងចម្ងាយពីគុម្ពល្ពៅមួយទៅគុម្ពល្ពៅមួយទៀតប្រវែង ១.៥-២ម៉ែត្រផងដែរ។

ដោយឡែកការដាក់ជី អាចប្រើជីធម្មជាតិដូចជាលាមកសត្វ ឬជីកំប៉ុស្តិ៍ ក្នុងបរិមាណពី ១-២ គីឡូក្រាមសម្រាប់ផ្ទៃដី១ម៉ែត្រការ៉េ អាចកប់បាតរងដោយច្របល់វាឱ្យសព្វល្អជាមួយដីតែម្ដង។ បន្ទាប់មកត្រូវធ្វើការគ្របរង ដែលអាចប្រើថង់ប្លាស្ទិកឬគ្របចំបើងក៏បាន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការហូរច្រោះរង រក្សាសំណើមឱ្យបានល្អ និងកាត់ការដុះស្មៅ។ ចំពោះការប្រើប្លាស្ទិកនេះទៀតសោត យើងត្រូវប្រើខ្សែទាញតម្រង់ ដើម្បីចោះរណ្ដៅដាំកូនល្ពៅឱ្យបានត្រង់ និងមានចម្ងាយស្មើៗគ្នា ឯរណ្ដៅយើងអាចប្រើកំប៉ុងក្ដៅសម្រាប់ចោះលើគម្របប្លាស្ទិកនោះ។

ក្រៅពីការធ្វើរង គេក៏ត្រូវរៀបចំរោងដើម្បីបណ្ដុះកូនបន្លែ ដែលអាចធ្វើឱ្យគ្រាប់ដុះបានល្អ កាត់បន្ថយការរលួយ និងអាចការពារកូនដំណាំបានពីការឆ្លងជំងឺ និងសត្វល្អិតចង្រៃ។ កូនដំណាំក៏ត្រូវការល្បាយដីមានជីជាតិដើម្បីលូតលាស់បានល្អ ដែលយើងត្រូវយកដី ២ភាគ លាយជាមួយជីលាមកសត្វ ១ភាគ ផេះអង្កាម ៤-៦ភាគ ឬអាចលាយជាមួយនឹងមមោគ ឬស្រកីដូងម៉ដ្ឋ ១ភាគ ហើយយកល្បាយនេះទៅលាយចូលគ្នា និងលីងឱ្យក្ដៅសព្វ។

ការធ្វើបែបនេះ អាចសម្លាប់មេរោគ ជំងឺដែលបង្កឱ្យកូនបន្លែរលួយ កម្ចាត់ស្មៅ សម្លាប់ពងសត្វល្អិត និងសត្វល្អិតក្នុងដីជាដើម ដែលអាចឱ្យគ្រាប់ងាយដុះ ឫសលូតលាស់ល្អ កូនបន្លែអាចស្រួបយកជីបានគ្រប់គ្រាន់។  

សម្រាប់ការបណ្ដុះគ្រាប់នេះ គេអាចធ្វើបាន ២របៀបទៀតគឺការបណ្ដុះគ្រាប់ជាមុន និងការដាក់គ្រាប់បណ្ដុះដោយផ្ទាល់ក្នុងថ្នាលបណ្ដុះ ឬកន្តោង។ ចំពោះការបណ្ដុះគ្រាប់ជាមុន គេអាចផ្អាប់គ្រាប់ ២យប់ទើបយកទៅបណ្ដុះក្នុងកន្ទោងដោយយកគ្រាន់ដាក់ពង្រាយក្នុងកំណាត់ស្បៃជក់ទឹករួចរុំឱ្យហប់ល្អដោយរក្សាស្បៃឱ្យសើមរហូត។ បន្ទាប់មក រើសយកគ្រាប់ណាដែលបែកមាត់ចាបទៅដាក់ក្នុងកន្ទោង ឬប្រឡោះថា ១គ្រាប់ក្នុង១ប្រឡោះ ហើយកប់គ្រាប់នោះជម្រៅកន្លះថ្នាំងដៃ និងស្រោចទឹកជាប្រចាំដើម្បីឱ្យគ្រាប់ដុះលូតលាស់បានល្អ។

ចំណែកការដាក់គ្រាប់បណ្ដុះដោយផ្ទាល់វិញ គេត្រូវយកគ្រាប់ល្ពៅទៅដាក់១គ្រាប់ក្នុង១កន្ទោង រួចស្រោចទឹកឱ្យជោក ទើបយកន្ទោងនៅដាក់ក្នុងរោងបណ្ដុះ និងស្រោចទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ចៀសវាងដីស្ងួតធ្វើឱ្យគ្រាប់មិនដុះផងដែរ។

ចំពោះការដាំកូនល្ពៅវិញទាល់តែមានអាយុ ៧-១២ថ្ងៃទើបអាចដាំបាន ហើយក្រោយពេលដាំ ត្រូវបន្ថយការស្រោចទឹកដើម្បីកុំឱ្យកូនដំណាំដួល ហើយត្រូវដាក់ឱ្យត្រូវពន្លឺថ្ងៃ ២-៣ថ្ងៃដើម្បីពង្រឹងកូនល្ពៅ។ ចំណែកមុនពេលដាំលើរង កសិករត្រូវបញ្ចូលទឹកតាមចន្លោះរង ឬស្រោចទឹកលើរងគ្របចំបើង។ ដាក់ជីតាមរណ្ដៅ និងលាយចូលគ្នាឱ្យសព្វ ជម្រៅប្រមាណ ៨-១០សង់ទីម៉ែត្រ ទុករយៈពេលពី ៦-៧ថ្ងៃ ដោយស្រោចទឹកឱ្យជោកមុនពេលដាំ។ លុះពេលដាំ យើងត្រូវដាំនៅពេលល្ងាចត្រជាក់ល្អ ដោយដាក់កូនល្ពៅដាំត្រឹមដីបណ្ដុះចៀសវាងកប់ជ្រៅជាងនេះអាចធ្វើឱ្យរលួយដើម។ បន្ទាប់ពីដាំហើយ ត្រូវស្រោចទឹកឱ្យបានទៀងទាត់ រយៈពេល៦-៧ថ្ងៃដើម្បីឱ្យកូនល្ពៅចាប់ឫសថ្មី។

ទាក់ទងនឹងការថែទាំ ល្ពៅក៏មិនខុសពីដំណាំផ្សេងទៀតដែរ ដែលយើងត្រូវដាក់ជីបំប៉នស្រោចទឹកឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីឱ្យល្ពៅលូតលាស់លឿន និងចេញផ្លែច្រើន។ ក្រៅពីនេះក៏មានការសម្អាតស្មៅនៅតាមចន្លោះរង ដែលជាជម្រកសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំ និងចម្លងជំងឺដល់ដំណាំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កសិករក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរចំពោះជំងឺ និងសត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំល្ពៅរបស់យើង ដែលក្នុងនោះមានដូចជា ជំងឺទុំលឿងស្លឹកដែលមានអុចៗ ជ្រុងៗ ពណ៌ត្នោតនៅពីក្រោមផ្ទៃស្លឹក ធ្វើឱ្យស្លឹកឡើងពណ៌លឿងដុំៗហើយឆ្លងពីដើមមួយទៅដើមមួយទៀតតាមស្ព័រ។ ជំងឺនេះ យើងអាចគ្រប់គ្រងបានតាមរយៈការដាំដំណាំឆ្លាស់ សម្អាតចំការឱ្យស្អាត តាក់តែងមែកនិងស្លឹកឱ្យបានល្អ និងការប្រើថ្នាំព្យាបាលផ្សេងៗផងដែរ។ សម្រាប់សត្វល្អិត ល្ពៅអាចមានសត្វបំផ្លាញដូចជា អណ្ដើកមាស ចៃ រុយ និងពីងពាងក្រហមជាដើម៕