ភ្នំពេញ ៖ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាត្រូវបានព្យាករថា នឹងកើនឡើងក្នុងអត្រាមួយខ្ពស់នៅក្នុងតំបន់ និងស្ថិតចំណោមបណ្តាប្រទេសមានល្បឿនសេដ្ឋកិច្ចកើនឡើងលឿនជាងគេលើពិភពលោកនាឆ្នាំ២០២៣ និងនៅឆ្នាំ២០២៤ ដែលជំរុញដោយការងើបឡើងវិញដ៏រឹងមាំនៃវិស័យទេសចរណ៍ និងកំណើនខ្ពស់ក្នុងវិស័យសេវាកម្ម។ នេះបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា កំណើននៃវិស័យសំខាន់ៗទាំងនេះបានជួយបង្កើតការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ឬប្រជាជនចាកចេញបន្ទាត់ក្រីក្រតាមរយៈកំណើននៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) កាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ បានបញ្ជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាត្រូវបានព្យាកររំពឹងនឹងកើនឡើងក្នុងអត្រា ៥.៥% ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និង ៦% នៅឆ្នាំ២០២៤ ជំរុញដោយការងើបឡើងវិញដ៏រឹងមាំនៃវិស័យទេសចរណ៍ និងកំណើនខ្ពស់ក្នុងវិស័យសេវាកម្ម។

លោកស្រី Jyotsana Varma នាយិកាប្រចាំប្រទេសកម្ពុជារបស់ ADB បានថ្លែងថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានដំណើរការល្អនៅឆ្នាំ២០២២ ជំរុញដោយការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍ដែលកំពុងបន្ត ទោះបីជាតម្រូវការពិភពលោកចុះខ្សោយក៏ដោយ។ ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា មានភាពវិជ្ជមានជាមួយនឹងកំណើនដ៏រឹងមាំ ឱនភាពគណនីចរន្តដែលរួមតូច និងកម្រិតអតិផរណាមធ្យមនៅឆ្នាំ២០២៣។

ទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (Asian Development Outlook ឬ ហៅកាត់ថា ADO) ខែមេសា ២០២៣ បានឱ្យដឹងថា វិស័យទេសចរណ៍ត្រូវបានរំពឹងថានឹងកើនឡើង ៧.៣% ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មុនពេលថយបន្តិចមកត្រឹម ៦.៨% នៅឆ្នាំ២០២៤។ របាយការណ៍នេះក៏បានរំលេចផងដែរថា ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក៏ជាលទ្ធផលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តបន្ទាប់របស់ប្រទេសក្នុងការបង្កើនការវិនិយោគបៃតង ដើម្បីទទួលបានសក្ដានុពលកំណើនរយៈពេលវែង។

ទន្ទឹមនេះ ក្រៅពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី  (ADB) សម្រាប់ធនាគារពិភពលោក (World Bank) មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) រួមទាំងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងៗទៀតក៏បានព្យាករណ៍ដែរថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងមានសន្ទុះងើបឡើងវិញក្នុងអត្រាខ្ពស់ស្ទើរគ្រប់វិស័យនាឆ្នាំ២០២៣ និង ២០២៤ ដែលរំពឹងថានឹងជួយដល់ការបន្ថយបន្ទាត់ភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាជនតាមរយៈការបង្កើតការងារថ្មីៗ។

លោកស្រី វេនឌី កាវ៉ាមបា (Wendy Karamba) អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃធនាគារពិភពលោកបានសរសេរលើ Blog របស់ធនាគារកាលពីចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងមកនេះថា របាយការណ៍វាយតម្លៃភាពក្រីក្រកម្ពុជាឆ្នាំ២០២២ បានឱ្យឃើញ​ថា កម្ពុជា​សម្រេចបានវឌ្ឍនភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងកិច្ច​ខិតខំកាត់បន្ថយភាពក្រី​ក្រក្នុងពេលមួយទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ ក៏ប៉ុន្តែសមិទ្ធផលទាំង​នោះ​​បាន​រង​ការ​គំរាមកំហែងទៅវិញ​ពីសំណាក់​ការ​រាត​ត្បាត​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ។

លោកស្រី វេនឌី កាវ៉ាមបា បានឱ្យដឹងទៀតថា នៅក្នុង​ចន្លោះពី​ឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា​មាន​ការ​លូត​លាស់​យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយ​ភាពក្រី​ក្រ​ក៏​ធ្លាក់​ចុះ​តាម​នោះដែរ។ ការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស និងលំហូរវិនិយោគបរទេសចូលទៅក្នុងផ្នែក​ផលិតកម្ម និងសេវាកម្ម បានរុញកំណើនឡើង និងបង្កើតការងារមិនមែនកសិកម្ម ដែលភាគច្រើនមានផលិតភាព និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលខ្ពស់​ជាងមុន។

ដោយសារ​ការងារទាំងនោះភាគច្រើនលើសលប់ជាការងារ​បែបប្រពលវប្បកម្ម វាបានស្រូបយកពលកម្ម​ពីវិស័យ​កសិកម្មដែលមានចំណូលទាបជាង។ ការចល័តទីរបស់​កម្លាំងពលកម្ម​ទៅ​ក្នុង​វិស័យដែលមានផលិតភាពកាន់តែខ្ពស់​នៃសេដ្ឋកិច្ច និងការកើនឡើងគួរសម​នៃប្រាក់ចំណូលមិនមែនកសិកម្ម ក៏បានធ្វើ​ឱ្យ​គ្រួសារ​ទទួលបានប្រាក់ចំណូល និង​សុខមាលភាព​ប្រសើរ​ជាងមុនដែរ។ អត្រានៃភាពក្រីក្រថ្នាក់ជាតិរបស់កម្ពុជាបានស្រុតចុះ ពី ៣៣,៩ភាគរយ មកនៅត្រឹម​ ១៧,៨ភាគរយនៅក្នុង​ចន្លោះឆ្នាំ២០០៩​ និង ​២០១៩ ឆ្នាំ២០២០ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យ​ឃើញថា កម្ពុជាមាន​កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាមធ្យម ៧ភាគរយ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ។  

លោកស្រី វេនឌី កាវ៉ាមបា បានលើកឡើងថា ៖ 

“ប្រាក់ចំណូល និងការផ្ទេរប្រាក់មានចំនួនកើន​, ការផ្តល់សេវា និងជំនួយសង្គមដល់ជនក្រីក្រមានភាពកាន់តែ​ប្រសើរ​ ស្តង់ដារជីវភាព​រស់នៅតាមទីជនបទក៏​បានកើនឡើងក្នុង​សន្ទុះលឿនជាងនៅតាមទីប្រជុំជន និងទីក្រុង ដែលជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យ​គម្លាតប្រាក់ចំណូលរវាងទីក្រុង និងទីជនបទត្រូវ​បាន​បង្រួម​តូច​ជាង​មុន”

លោកស្រីបានបន្តថា កូវីដ-១៩ ដែលជាជំងឺរាតត្បាតសកលបានទាញ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ និងវឌ្ឍនភាពកាត់​បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់កម្ពុជាឱ្យ​ថយក្រោយវិញ​។ ផលប៉ះទង្គិច​របស់​ការ​រាត​ត្បាតជំងឺនេះ​ត្រូវ​បាន​សម្រាល​វិញ តាម​រយៈអន្តរាគមន៍​ផ្តល់​កញ្ចប់ជំនួយសង្គមយ៉ាងច្រើន ​ដោយ​ផ្តោតទៅលើគ្រួសារក្រីក្របំផុត។ សាច់​ប្រាក់​ដែល​បាន​ផ្ទេរជូន​គ្រួសារ​ក្រីក្រ​មានចំនួន​សមល្មមក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវានៅ​តែ​មិន​អាចជំនួស​​ឱ្យ​ការ​បាត់​បង់​ប្រាក់ចំណូលនៅពេលដែលគ្មាន​ការ​ងារ​ធ្វើឡើយ​ ហើយ​ក៏មិន​អាច​ទប់​ទល់​បាន​ទៅនឹង​ផលជះពេញទំហឹងនៃការរាតត្បាតជំងឺទៅ​លើគ្រួសារដែលមានចំណូលទាបនោះដែរ។ អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ គ្រួសារមួយ​ចំនួន​នៅ​តែ​ងាយរងគ្រោះ ខណៈដែល​វិស័យសេវាកម្មប្រើ​ពលកម្ម​ច្រើន​ នៅ​មាន​ភាព​យឺត​យ៉ាវ​ក្នុង​ការ​រើបខ្លួន​ឡើង​វិញ​ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២១-២០២២ និងជា​ពិសេស​ក្នុងអំឡុងពេលដែលស្បៀងអាហារ និងប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃខ្ពស់នាចុងឆ្នាំ ២០២២។

បន្ថែមពីលើនេះ គោលនយោបាយការវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ របស់រដ្ឋាភិបាលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព បានជួយប្រទេសកម្ពុជាបើកប្រទេសឡើងវិញ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចមានការងើបវិញពេញលេញ។ កត្តានេះគឺកត្តាក៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ 

World Bank ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រដែលកម្ពុជាសម្រេចបានកន្លងមក កើតឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងសារពើពន្ធប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ គិតមកដល់ឆ្នាំ​២០១៩/២០២០ អត្រាភាពក្រីក្ររបស់កម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងច្រើន ហើយប្រជាជនកម្ពុជាជិត ២ លាននាក់បានរួចផុតពីភាពក្រីក្រ ខណៈចន្លោះឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ គឺជាទសវត្សរ៍ដែល​ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ឥតឈប់ឈរ និងការកើនឡើងនៃប្រាក់ចំណូលយ៉ាងទូលំទូលាយ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ World Bank៕