ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ សំដៅលើការអនុវត្ត និងការចាត់ចែងហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាព ដែលក្នុងនោះរួមមាន៖ ការរៀបចំគម្រោងចំណូលចំណាយ ការកំណត់ផែនការសន្សំ ការវិនិយោគ ការដោះស្រាយបំណុល និងការរៀបចំផែនការចូលនិវត្តន៍ជាដើម។ នេះបើយោងតាម ទិន្នន័យពីឯកសារពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ ដែលចេញផ្សាយដោយធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា។

ទន្ទឹមគ្នានេះ កម្ពុជា​ទទួលបាន​ចំណាត់ថ្នាក់​ទី១៣៥ ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ចំនួន ១៤៤ ក្នុង​ការស្ទង់មតិ​ចំណេះដឹង​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​សកល​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៥ របស់អង្គការ Global Financial Literacy Excellence Center (GFLEC) ដោយ​ទទួលបាន​ពិន្ទុត្រឹម​តែ ១១.៥ ប៉ុណ្ណោះ លើ​ពិន្ទុសរុប២១។ ទិន្នន័យនេះ បានស្ដែងឱ្យឃើញថាចំណេះដឹងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទៅលើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ​ នៅមានកម្រិតទាប ដែលត្រូវការពង្រឹងបន្ថែម។

ដោយឡែកពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមជាតិវិញ ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាកត្តាចាំបាច់មួយក្នុង​កា​រជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ម្លោះហើយការផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការលើកកម្ពស់ ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រជាជន គឺជាការងារអាទិភាពមួយ។

លោក​ជំទាវ ឌិត នីតា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា នៅក្នុងកម្មវិធី​បញ្ជ្រៀប​​​ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានមានប្រសាសន៍ថា ចំណេះដឹង​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុដែលរួមមាន៖ ការចេះរៀបចំទុកដាក់លុយកាក់ ចាត់ចែង​ចំណូលចំណាយ ការរក្សាទុកប្រាក់​សន្សំ ការវិនិយោគ ការចេះគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ប្រាក់កម្ចីឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវដើម្បីភាព​រីកចម្រើន​ជាដើម គឺជាបំណិនជីវិតដ៏មានសារៈសំខាន់មិនអាចកាត់ផ្តាច់បាននៅ​ក្នុងជីវភាពរស់​នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ ដែលជួយឱ្យយើងអាចគ្រប់គ្រង ចាត់ចែងហិរញ្ញវត្ថុបានត្រឹមត្រូវ​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ជាពិសេស​អាចជៀសវាងការ​ជាប់បំណុលច្រើនលើសលប់។​ ក្នុងនោះ ការសន្សំក៏រាប់ថាជាបំណិនជីវិតមួយ ដែលអាចនាំឱ្យក្រុមគ្រួសារមួយមានការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញ​វត្ថុបានល្អផងដែរ។

លោក ហេង រមណី នាយកប្រតិបត្តិអាជីវកម្មសន្សំ និងសេវាកម្មរបស់​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ AMK បានឱ្យ​ដឹងថា ចំណេះដឹង ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ គឺជាបំណិនជិវិតដ៏មានសារៈសំខាន់មួយដែលមនុស្សគ្រប់វ័យគួរ​តែមាន។ វិន័យនៅក្នុងការគ្រប់គ្រង​ហិរញ្ញវត្ថុនេះដែរ គួរតែមានតាំងពីតូច និងដឹងក្ដីមកតែម្ដង ដោយឪពុក​ម្ដាយ​ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្រៀនទៅកូនៗ​របស់ពួកគេ។

ទម្លាប់ក្នុងការចាត់ចែងលុយកាក់បានល្អ ក៏ជាផ្នែកមួយក្នុងការជួយជំរុញឱ្យបុគ្គលមានភាពចាស់ទុំ​ជាងមុ​ន​ក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួន មិនងាយចាយវាយផ្ដេសផ្ដាស់ ហើយក៏មិនងាយនឹងទោរ​ទន់ទៅតាមសម្ភារៈនិយម ឬទំនោររបស់សង្គមដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ហេង រមណី។

ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការលើកឡើងខាងលើនេះ កញ្ញា វ៉ា ផាវ៉ាន ដែលជាបុគ្គលិកនៅក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ មួយបានចែករំលែកអំពីបទពិសោធន៍ពាក់ព័ន្ធនឹងការចាត់ចែងហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន ដោយពីមុនមកកញ្ញា​តែងជួបប្រទះបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ ប៉ុន្តែក្រោយបានអនុវត្តនូវទម្លាប់ក្នុងការចាយវាយឱ្យបានត្រឹម​ត្រូវឡើង​វិញ យុវតីរូបនេះលែងសូវជួបបញ្ហាខ្វះលុយកាក់សម្រាប់ចាយវាយប្រចាំខែទៀត។

ជាទម្លាប់ ក្រោយពេលដែលទទួលបានចំណូលមក កញ្ញាតែងបែងចែកប្រាក់ទាំងនោះទៅតាមគណនី ធនាគារផ្សេងគ្នា ដែលគណនីនីមួយៗគឺប្រើសម្រាប់គោលដៅចាយវាយខុសៗគ្នា។ ក្នុងនោះ​ កញ្ញាមានគណនី១ សម្រាប់ទុកចំណាយប្រចាំថ្ងៃ និងគណនីមួយទៀតសម្រាប់ការចំណាយចាំបាច់ ដូចជាបង់ថ្លៃផ្ទះ និងទឹកភ្លើងជាដើម។

បន្ថែមពីការគ្រប់គ្រងលុយកាក់សម្រាប់ចាយវាយប្រចាំថ្ងៃបានគ្រប់គ្រាន់ទៅហើយនោះ យុវតីដដែល​នេះក៏បានរៀបចំផែនការដើម្បីសន្សំផងដែរ ដោយកញ្ញា ផាវ៉ាន បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំមានគណនីពីរផ្សេងទៀតទុកសម្រាប់ការសន្សំ ដែលគណនីមួយសម្រាប់សន្សំពេលគ្រាអាសន្ន (Emergency package) និងគណនីមួយទៀតសម្រាប់ការសន្សំដើម្បីសម្រេចគោលដៅណាមួយ»។

តាមរយៈការរៀបចំបែបនេះ កញ្ញាផ្ទាល់មិនសូវជួបប្រទះបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ ដែលការណ៍នេះក៏បានជះផល វិជ្ជមានទៅដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់កញ្ញាផងដែរ។ ជះផលវិជ្ជមានត្រង់ថា យុវតីរូបនេះកម្រទាមទារ អ្វីដែល លើសពីសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ ពោលគឺនៅពេលចង់បានអ្វីមួយ ផាវ៉ាន តែងសន្សំដើម្បីទិញ ដោយខ្លួនឯង។

លោក រុំ រដ្ឋា នាយកហិរញ្ញវត្ថុគ្រិះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​អម្រឹតបានបែងចែកអត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបានការចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេសការចេះគ្រប់គ្រង និងសន្សំជាពីរប្រភេទគឺ ការបង្កើត​ទម្លាប់ល្អ​សម្រាប់គ្រួសារ និងការចូលរួមបង្កើតរំហូរសាច់ប្រាក់ចូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ការបង្កើតទម្លាប់ល្អមានន័យថាសមាជិកនីមួយៗក្នុងគ្រួសារដឹងពីសារៈសំខាន់នៃការសន្សំ និងមាន ផែនការ​សន្សំរៀងៗខ្លួន ដូច្នេះក្នុងករណីចាំបាច់ណាមួយ ពួកគេមានប្រាក់បម្រុងទុករួចជាស្រេច ហើយការមាន​ប្រាក់បម្រុងទុកនេះទៀតសោត នឹងជួយបញ្ចៀសបុគ្គលម្នាក់ ឬគ្រួសារមួយ ឱ្យចេញឆ្ងាយពីកម្ចីក្រៅផ្លូវការ ដែលអាចទាញពួកគេឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិបំណុលនៅពេល​ក្រោយ។

សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិវិញ គឺនៅពេលដែលគ្រួសារ ឬបុគ្គលម្នាក់ៗប្រើប្រាស់វិធីសន្សំប្រាក់ដោយការ​យកប្រាក់​ទៅដាក់នៅធនាគារ។ វិធីសន្សំបែបនេះ អ្នកសន្សំខ្លួនឯងក៏ទទួលបានការប្រាក់ត្រឡប់មក វិញ រីឯសេដ្ឋកិច្ចជាតិក៏មានចរន្ដល្អ។ សេដ្ឋកិច្ចមានចរន្តល្អ ព្រោះថាធនាគារមានប្រាក់បម្រុងទុកច្រើន​សម្រាប់​ផ្ដល់ជាឥណទានដល់ ប្រជាជន ឬម្ចាស់អាជីវកម្មក្នុងស្រុកដែលមានបំណង​ចង់ពង្រីក​​អាជីវកម្មរបស់​ខ្លួនជាដើម៕