ភ្នំពេញ ៖ ក្រោយពេលសម្រេចចិត្តខ្ចីប្រាក់ពីគ្រឹះស្ថានធនាគារ ឬហិរញ្ញវត្ថុ ណាមួយត្រូវដឹងយ៉ាងប្រាកដថា កាតព្វកិច្ចចម្បងរបស់អតិថិជនដែលជាអ្នកប្រើកម្ចី គឺត្រូវមានវិន័យឥណទានដោយត្រូវបង់សងត្រឡប់ទៅ​វិញឱ្យ​បានទៀងទាត់ និងត្រឹមត្រូវស្របតាម​កាលបរិច្ឆេទនៃតារាងបង់សងប្រាក់ ដែលស្របតាមលក្ខខណ្ឌ​នានានៃកិច្ចសន្យាខ្ចីប្រាក់ដែលបានកំណត់។

យោងតាមឯកសារជំនួយស្មារតីរបស់សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា អ្នកខ្ចីត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវសំខាន់ៗដូចជា៖ ត្រូវមានវិន័យឥណទាន ត្រូវធានាថា ព័ត៌មានដែលផ្តល់ឱ្យគ្រឹះស្ថានពិតប្រាកដ មិនក្លែងបន្លំ ស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់អំពីខចែង និងលក្ខខណ្ឌនានាដែលបានចែង​នៅក្នុងកិច្ច​សន្យា​ឥណទាន។ អតិថិជនត្រូវតែចូលរួមដោះស្រាយនូវបញ្ហាកម្ចីជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាកម្ចីជានិច្ច ដើម្បី​ស្វែង​រកដំបូន្មាន និងការប្រឹក្សាពីបុគ្គលិកដែលពាក់ព័ន្ធរបស់គ្រឹះស្ថានក្នុងករណីដែលអតិថិជនជួបប្រទះការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ ចំណុចសំខាន់មួយទៀតគឺអតិថិជនត្រូវចៀសវាងសកម្មភាព​ដែលអាចបណ្តាលឱ្យខ្លួនឯងជួបប្រទះនូវបំណុលច្រើនលើសលប់ ដែលបណ្តាលមក​ការខ្ចីប្រាក់ពីមួយកន្លែងយកទៅសងមួយ​កន្លែងទៀត។

តើនឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលអតិថិជនមិនបានសងត្រឡប់ទៅកាន់គ្រឹះស្ថានផ្ដល់​កម្ចីវិញ?

ការដែលអតិថិជនមិនសងប្រាក់ត្រឡប់ទៅកាន់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុវិញ គឺមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យខូចប្រវត្តិឥណទានផ្ទាល់ខ្លួន និងបង្កផលលំបាកដល់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងជះឥទ្ធិពលទៅដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលប្រសិនបើអតិថិជនដែលជាអ្នកប្រើកម្ចីកាន់តែច្រើនាក់មិនអនុវត្តតាមកិច្ចសន្យាសងត្រឡប់។

នៅក្នុងតារាងតុល្យការ (Balance Sheet) ប្រាក់កម្ចី គឺជាទ្រព្យសកម្ម ហើយប្រាក់កម្ចីដែលមិនសងនោះ នឹងប្រែក្លាយពីទ្រព្យសកម្មទៅជាការបាត់បង់។ គ្រឹះស្ថាននឹងត្រូវលុបចោលកម្ចី ដោយលុបដើមទុន​របស់​ខ្លួន (ប្រាក់ដែលខ្លួនប្រើដើម្បីប្រតិបត្តិការ)។ ការណ៍នេះ នឹងនាំឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ រងផលប៉ះពាល់ ដូចជា៖​ ត្រូវកាត់បន្ថយប្រាក់​ចំណេញ បង្កើនការ​ចំណាយលើដំណើរការផ្លូវច្បាប់ បាត់បង់ដើមទុនដែលនឹងធ្វើឱ្យ​មូលដ្ឋាន​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់គ្រឹះស្ថានចុះខ្សោយ មានបញ្ហាសាច់ប្រាក់ និងអាចឈានទៅដល់ការក្ស័យធន ដោយសារគ្រឹះស្ថានមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដែលមានដូចជា បំណុល (ប្រាក់បញ្ញើ​របស់អតិថិជន បំណុលពីគ្រឹះស្ថានដទៃជាដើម)។

នៅពេលដែលគ្រឹះស្ថានមួយជួបប្រទះនូវបញ្ហាទាំងនេះ វាអាចរីករាលដាលទៅ​កាន់គ្រឹះស្ថាន​ដទៃទៀត ព្រមទាំងហុចផលបន្តទៅដល់វិស័យធនាគារ​ និងហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូលតែម្ដង ហើយកាលណាបញ្ហានេះរាលដាលដល់វិស័យទាំងមូល វាក៏នឹងនាំមកនូវបញ្ហាផ្សេងៗទៀតដូចជា៖ ធ្វើឱ្យ​អតិថិជនបាត់បង់ទំនុកចិត្ត និងសម្រុកដកប្រាក់ពីគ្រឹះស្ថាន ដែលនាំឱ្យគ្រឹះស្ថាន​មិនមាន​ទុនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដំណើរការ។ នៅពេលឃើញគ្រឹះស្ថានមួយមានបញ្ហាដើមទុន ប្រភពកម្ចី​ដែលជា​ធនាគារក្រៅស្រុកនឹងឈានដល់ការបង្កកប្រាក់កម្ចី រីឯគ្រឹះស្ថានផ្សេងទៀតក្នុងស្រុក​ដែល​មិនទាន់​មានបញ្ហាក៏ចាប់ផ្ដើមរឹតបន្តឹងស្តង់ដារប្រាក់កម្ចីដើម្បីការពារខ្លួន។ ការរឹតបន្តឹងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃលទ្ធភាពទទួលបានឥណទាននេះត្រូវបានគេហៅថាវិបត្តិឥណទាន ដោយ​ហេតុថា នៅពេលនោះម្ចាស់អាជីវកម្ម និងអ្នកប្រើប្រាស់យល់ថាវាលំបាកខ្លាំង ឬមិនអាចទទួល​បាន​ប្រាក់កម្ចី ដែលអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ច។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គេក៏អាចបង្កានូវបញ្ហាទាំងនេះបាន ប្រសិនបើអតិថិជនបានយល់ដឹងច្បាស់ពីកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន និងអនុវត្តបានខ្ជាប់ខ្ជួន។

គួររំលឹកថា គិតត្រឹមដំណាច់ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ទ្រព្យសកម្មរបស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ មានកំណើន ៧% ឬប្រមាណជាង ៩៧ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុងនោះ ឥណទាន​អតិថិជន​កើនឡើង ៤,៥% ដល់ជាង ៦២ប៊ី លានដុល្លារអាម៉េរិក។ រីឯប្រាក់បញ្ញើអតិថិជនមានកំណើនជាង ១៤% ដល់ប្រមាណជាង ៦១,៤ប៊ីលាន ដុល្លារអាម៉េរិក និងដើមទុនមានកំណើន ៥,៥% ដល់ ១០,៤ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក បើប្រៀបធៀបទៅនឹងដំណាច់​ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីលោក ឌិត សុចល តំណាងសមាគមធនាគារនៅ​កម្ពុជា និងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា៕