បរទេស៖ យោងតាមប្រភពពីព័ត៌មានពី China Global South បានរាយការណ៍ថា ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន Boten-Vientiane ត្រូវបានសាងសង់រួមគ្នារវាង ឡាវ និងចិន ដែលជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ (BRI) បានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ប្រជាជនឡាវ ។ ផ្លូវរថភ្លើងនេះភ្ជាប់ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ និងទីក្រុងបូតេនរបស់ឡាវ ដែលមានប្រវែងសរុបគឺ ៤១៤ គីឡូម៉ែត្រ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ វាគឺជាឆ្នាំទី៤ នៃកិច្ចដំណើរការផ្លូវរថភ្លើងមួយនេះ និងបានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនឡាវ។

អ្នកវិភាគឯករាជ្យ Nick Freeman បានលើកឡើងថា រថភ្លើងនេះមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមពលរដ្ឋឡាវចាប់តាំងពីការសាងសង់ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ។ ឥឡូវនេះ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការចាប់ផ្តើមធ្វើឱ្យប្រាកដថា ឡាវអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពីការអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន ដើម្បីធានាដល់លទ្ធផលវិជ្ជមាននៃការវិនិយោគដ៏ធំមួយយនេះ។ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើង Boten-Vientiane ​​មាន​តម្លៃ​ ៦ ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​រិះគន់​ ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​បំណុល​របស់​ឡាវ​កាន់តែ​អាក្រក់។ ​ចិនបាន​ផ្តល់​មូលនិធិ​ប្រហែល ៤០ ភាគរយនៃ​ការ​ចំណាយ ​ខណៈ​ដែល​នៅ​សល់​គឺ​បាន​មក​ពី​កម្ចី​ដែល​ឡាវ​យក​ពី​ធនាគារ Exim Bank របស់​ចិន។ ទោះបីជាវាអាចបង្កជាបញ្ហាបំណុល ប៉ុន្តែរថភ្លើងនឹងចំណាយពេលបន្តិចដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញ ហើយវានឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលមកពីសកម្មភាពជុំវិញដូចជាអាជីវកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិអាចនាំឱ្យមានឱកាសបន្ថែមទៀតដល់ឡាវ។

របាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោកឆ្នាំ២០២០ ព្យាករណ៍ថា ផ្លូវដែកនេះនឹងជំរុញកំណើនប្រាក់ចំណូលកាន់តែខ្ពស់ និងកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុក (GDP) សម្រាប់ប្រទេសឡាវ។ ចាប់តាំងពីការបើកដំណើរការមក ផ្នែកឡាវនៃខ្សែរថភ្លើងនេះមានអ្នកដំណើរចំនួន ២,៥ លាននាក់ និង​បាន​ក្លាយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាជន​ឡាវ​កាន់​តែ​ខ្លាំង។ ប្រទេសឡាវគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលមានផ្លូវគោកបិទជិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏អាក្រក់បំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់។ ដូច្នោះហើយ ការអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវដែកនេះបានជួយសម្រួលដល់ការរស់នៅប្រជាជនឡាវច្រើន ដោយមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ម្នាក់លើកឡើងថា រថភ្លើងបានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ការងាររបស់គាត់ ជាពិសេសចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចិន​បាន​កើន​ឡើង។

បើទោះបីជាការពេញចិត្តរបស់ប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍សម្រាប់ប្រទេសចិនបានកើនឡើងក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្រិតនៃការប្រុងប្រយ័ត្ននៅតែបន្ត។ នៅក្នុងការស្ទង់មតិប្រចាំឆ្នាំរបស់វិទ្យាស្ថាន Think Tank ISEAS-Yusof Ishak ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសសិង្ហបុរី បង្ហាញថា ប្រហែល ៦៨ ភាគរយនៃអ្នកឆ្លើយតបឡាវបាននិយាយថា ពួកគេព្រួយបារម្ភអំពីឥទ្ធិពលដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី សម្រាប់​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត វត្តមាន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​នៅ​ឡាវ​នៅតែមានភាព​ទាក់ទាញ ហើយជាមួយនឹងភាពជោគជ័យនៃផ្លូវដែកល្បឿនលឿន ពួកគេកាន់តែសម្លឹងឃើញឱកាសទាំងនោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ការកើនឡើងនៃវត្តមានជនជាតិចិននៅក្នុងប្រទេសឡាវបានលើកទឹកចិត្តដល់យុវជនឱ្យរៀនភាសាចិនកុកងឺ ព្រោះពួកគេជឿថាវានឹងជួយពួកគេនាពេលអនាគត។ ​

លោក Nick Freeman បន្ថែមថា ភាពជោគជ័យរបស់ផ្លូវដែកនេះនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនដល់ប្រជាជនឡាវ និងធុរកិច្ចក្នុងប្រទេសឡាវ មិនថាតាមរយៈការបង្កើតការងារ ឬឱកាសអាជីវកម្មថ្មីៗនោះទេ។ នៅពេលដែលផ្លូវដែកកិច្ចព្រមព្រផង BRI ទាំងមូលត្រូវបានបញ្ចប់ ឡាវនឹងកាន់តែមានអារម្មណ៍វិជ្ជមានបន្ថែមទៀតអំពីផលប្រយោជន៍។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ផ្លូវដែកអាចនឹងមិនបញ្ចប់ត្រឹមទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍នោះទេ ហើយអាចនឹងភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធផ្លូវដែកថៃ បន្ទាប់មកនឹងបន្តទៅភាគខាងត្បូងម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី។

អ្នកវិភាគកំពុងមើលថា តើរថភ្លើងនេះនឹងនាំមកនូវផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដសម្រាប់ប្រទេសឡាវ ឬយ៉ាងណានោះ? ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាពជោគជ័យរបស់វានឹងពឹងផ្អែកលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនទៀតរួមមាន តំបន់សេដ្ឋកិច្ចដែលបានគ្រោងទុកនៅ Boten ដែលជាទីប្រជុំជនដែលផ្នែកផ្លូវដែកឡាវ-ចិនចាប់ផ្តើម។ សេដ្ឋវិទូថៃ លោក Aat Pisanwanich បានលើកឡើងថា ផ្លូវរថភ្លើងដែលកើតឡើងពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ បានប្រែក្លាយ Boten ទៅជាទីក្រុងដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់បំផុតមួយ។

បច្ចុប្បន្ននេះ Boten ត្រូវបានសាងសង់ត្រឹមតែពាក់កណ្តាលប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនមានកន្លែងទេសចរណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងអាចផ្លាស់ប្តូរក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ នៅសាលតាំងពិព័រណ៍តំបន់សេដ្ឋកិច្ច បានបង្ហាញពីផ្លូវដើរមួយពីច្រកព្រំដែនឡាវ-ចិន និងគំរូទីក្រុងនៅពេលអនាគត។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកវិភាគកំពុងព្រួយបារម្ភថា ឡាវអាចនឹងមិន​ទទួលប្រាក់ចំណេញ​ច្រើនពីគម្រោងមួយនេះ​ ខណៈដែល​​ចិន​បាន​គ្រប់​គ្រងសឹងតែ​លើ​គ្រប់​វិស័យ​នៅ​ប្រទេស​ឡាវ​រួច​ទៅ​ហើយ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ចិនគឺជាអ្នកវិនិយោគធំជាងគេរបស់ឡាវ ដោយគម្រោងនៅទូទាំងឡាវជាង ៩០០ ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយចិនមានតម្លៃសរុប ១៣ ពាន់លានដុល្លារ។៕