កំពង់ធំ ៖ លោក លី គីមស៊ុយ ម្ចាស់ចំការស្វាយចន្ទីទំហំ១៩ហិកតា ស្ថិតនៅភូមិនិម្មិត ឃុំទីពោ ស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងកម្មវិធីទស្សនកិច្ចព័ត៌មាន និងទស្សនកិច្ចសិក្សារបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ សហការជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបអំពីខ្សែច្រវាក់​​​ផលិតកម្ម​​​​ស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះថា លោកបានចាប់ផ្តើមដាំស្វាយចន្ទីក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ។

នៅលើផ្ទៃដី ១៩ ហិកតារបស់លោក លី គីមស៊ុយ មានលំដាប់អាយុនៃដើមចន្ទីខុសៗគ្នា ដូចជា ៖ អាយុ៤ ឆ្នាំ ដាំលើផ្ទៃដី ៥ ហិកតា, អាយុ ៥ឆ្នាំ ដាំលើផ្ទៃដី ៤ ហិកតា, អាយុ ៦ឆ្នាំ និង អាយុ ៨ឆ្នាំ ដាំលើផ្ទៃដី ៣ហិកតា។ 

លោក លី គីមស៊ុយ បានបញ្ជាក់ថា ការដាំស្វាយចន្ទីរបស់លោកចែកចេញជា ២ ប្រភេទ គឺ ពូជអឹម២៣ ដាំលើផ្ទៃដី ១៨ហិកតា និង ពូជជូនណៃ បានដាំលើផ្ទៃដី ១ហិកតា។

ចំពោះ បច្ចេកទេសក្នុងការដាំស្វាយចន្ទីវិញ លោក លី គីមស៊ុយ បានរៀបរាប់ថា៖ ទី១ គឺការរៀបចំដី និបច្ចេកទេសដាំដុះ ទី២ ការជ្រើសរើសពូជ ទី៣ ការគ្រប់​គ្រងជីវជាតិដី និងការផលិតជីទឹកធម្មជាតិ ទី៤ ការតាក់តែងមែក និងធ្វើអនាម័យចម្ការ និងចុងក្រោយគឺការត្រួតពិនិត្យ។

ដោយការអនុវត្តត្រឹមត្រូវ លោកទទួលបានទិន្នផលជាមធ្យម ២.៥តោន ក្នុងមួយហិកតា សម្រាប់គ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់។ ជាមួយគ្នានេះ កាលពីឆ្នាំ២០២២-២០២៣ លោកបានបង្កើតចម្ការបង្ហាញចំនួន៥ និងបណ្តុះបណ្តាលកសិកបាន ២៥០ នាក់ មកពី ៥ភូមិ លើផលិតកម្មស្វាយចន្ទី។

ទាក់ទងជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ជី លោក លី គីមស៊ុយ បានឱ្យដឹងថា៖

«ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តម្លៃជីគីមីកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ជិត២០ ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយការ៉ុង ធ្វើឲ្យប្រជាកសិករដាំដុះស្វាយចន្ទីប្រឈមនឹងបញ្ហាកើនឡើងថ្លៃដើមផលិតខ្ពស់ស្ទើរតែគ្មានផលចំណេញ។ កត្តាចម្បងមួយទៀតដែលជំរុញឲ្យប្រជាកសិករមួយ​ចំនួន​សម្រេច​ចិត្តកាប់ដើមស្វាយចន្ទីចោលនោះគឺ បច្ចេកទេសថែទាំ និងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ ទន្ទឹមនឹងបញ្ហាទាំងនេះ ទោះស្វាយចន្ទីជាដំណាំសក្ដានុពលក៏ដោយ ក៏កសិករមួយចំនួននៅតែសម្រេចចិត្ដបោះបង់របរមួយនេះ»។

ទៅយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកមិនចុះចាញ់ជាមួយបញ្ហាទាំងអស់ខាងលើនោះទេ។ ម្ចាស់ចម្ការស្វាយចន្ទីគំរូរូបនេះបានប្ដេជ្ញាចិត្តផ្លាស់ប្ដូររបៀបធ្វើ ខណៈជីគីមីឡើងថ្លៃ រូបលោកបានងាកមកធ្វើកសិកម្មដាំដុះស្វាយចន្ទីដោយប្រើប្រាស់ជីទឹកនិងថ្នាំធម្មជាតិផលិតដោយខ្លួនឯងវិញ ចាយទុនតិច មិនប៉ះពាល់សុខភាព ហើយទិន្នផលក៏ខ្ពស់។

យ៉ាងណាមិញ លោក លី គឹមស៊ុយ បានឲ្យដឹងថា ដើមឡើយលោកបានអនុវត្ដការធ្វើកសិកម្មដោយអាស្រ័យលើការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងធ្វើកសិកម្មដោយខ្វះចំណេះដឹងបច្ចេកទេស តែពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំផលចំណេញដែលលោកទទួលបានចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ ដោយហេតុថាថ្លៃដើមខ្ពស់ ព្រោះជីកាន់តែឡើងថ្លៃ មួយវិញទៀតចន្ទីជាដំណាំ​ដែលងាយរងគ្រោះដោយសារកត្ដាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ជំងឺ និងពពួកសត្វល្អិតផ្សេង។ រហូតលោកបានចូលរួមជាមួយអង្គការ GIZ ក្រោមគម្រោង CRAS ដោយ​ខាងគម្រោងមានបុគ្គលិកជំនាញបច្ចេកទេសខាងស្វាយចន្ទីបានជួយបណ្ដុះបណ្ដាល ទើបលោកបានផ្លាស់ប្ដូររបៀបធ្វើពីការប្រើប្រាស់ជីគីមី មកផលិតជី និងថ្នាំដោយខ្លួនឯង។ មួយវិញទៀតខាងបុគ្គលិកជំនាញរបស់គម្រោង CRAS បានផ្ដល់ការណែនាំនិងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយលោក រហូតដល់អាចដឹងពីបច្ចេកទេស​គ្រប់គ្រងសត្វល្អិតទៅ​តាម​រដូវ​ ការចេះធ្វើជី ថ្នាំសម្លាប់សត្វលល្អិតដោយចាយលុយតិចតែប្រើបានច្រើន ការថែទាំ និងតែងមែកចន្ទី និងសម្អាតទីធ្លាក្រោមដើមឲ្យស្រឡះល្អ​ទើបមិនសូវមានជំងឹ និងមេរោគ។ល។ 

លោក លី គីមស៊ុយ បានបន្ដទៀតថា ចំណេះដឹងដែលលោកទទួលបានទាំងអស់នេះហើយដែលបានស្រោចស្រង់ចម្ការស្វាយចន្ទីដែលធ្លាប់ទទួលបានផលត្រឹម ១តោនទៅ ១តោនកន្លះក្នុងមួយហិកតា អាចកើនទិន្នផលដល់២.៣តោន ទៅ ២.៥តោន ក្នុងមួយហិកតា។ ស្របពេលដែលទិន្នផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកើនឡើងខ្ពស់ ការចំណាយលើ​ថ្លៃដើម​បែបជាកាន់តែថយចុះ ដោយក្នុងមួយហិកតា សរុបការចំណាយទាំងអស់ក្នុងមួយរដូវគឺត្រឹមតែ ១លាន៤០ម៉ឺនរៀល ទៅ ១លាន៥០ម៉ឺនរៀលប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯផល​ចំណេញដែលទទួលបានក្រោយទូទាត់ការចំណាយអស់ហើយ គឺចំណេញប្រមាណខ្ទង់ជាង ៦លានរៀលក្នុងមួយហិកតា។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា លោក លី គឹមស៊ុយ ទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកទេស និងជំនាញ សម្របសម្រួល ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយបន្តពីគម្រោង CRAS។ អនុវត្តការ​ធ្វើ​កសិកម្មឆ្លាតវៃនៅចម្ការរបស់គាត់។ រូបលោកក៏ដើរតួជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសដល់កសិករក្នុងឃុំ តាមរយៈការសម្រប​សម្រួលក្នុង​ការ​បង្កើត​ចម្ការ​បង្ហាញ និងបណ្ដុះបណ្ដាលកសិករក្នុងការអនុវត្តកសិកម្មធន់នឹងអាកាសធាតុសម្រាប់ កែ និងផលិតកម្មដំណាំស្វាយចន្ទី៕