បរទេស៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី China Daily បានរាយការណ៍ថា ចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលបានជួបប្រជុំគ្នាបង្កើតផែនការសកម្មភាពប្រកបដោយផលិតភាពសម្រាប់ការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មសេរី កសាងការតភ្ជាប់ និងការលើកកម្ពស់ពហុភាគីនិយម។

កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ អ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់មកពីអាស៊ីកណ្តាលចំនួន ៦ ប្រទេសជួបប្រជុំគ្នាសម្រាប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន-អាស៊ីកណ្តាល លើកទី ៦ នៅទីក្រុង Almaty ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ដើម្បីពិភាក្សាស៊ីជម្រៅលើការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងពួកគេ។ គួរឲ្យបញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសទាំង ៦ នេះមានដូចជា៖ ចិន, កាហ្សាក់ស្ថាន, អ៊ូសបេគីស្ថាន, កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន, តាជីគីស្ថាន, និងតួកមេនីស្ថាន។  គេរំពឹងថា កិច្ចប្រជុំនេះនឹងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាស៊ីកណ្តាលលើកទី២ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុង Astana ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានក្នុងខែមិថុនាខាងមុខនេះ ហើយប្រធានាធិបតីចិន Xi Jinping អាចនឹងមានវត្តមានចូលរួម។ កិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាស៊ីកណ្តាលលើកទី១ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងស៊ីអាន ខេត្តសានស៊ី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការជួបប្រជុំនេះគឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការរួបរួមជាថ្មីក្នុងចំណោមប្រជាជាតិទាំង ៦ ដើម្បីរួមគ្នាបដិសេធលទ្ធិឯកតោភាគី និងការការពារនិយម ចំពេលមានសង្គ្រាមពន្ធគយជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមអំពីកិច្ចប្រជុំចេញផ្សាយដោយក្រសួងការបរទេសចិន បានឲ្យដឹងថា សមាជិកទាំងអស់បានផ្លាស់ប្តូរយោបល់លើឯកសារដែលនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនាពេលខាងមុខ ហើយពួកគេបានប្តេជ្ញាថានឹងមានការសម្របសម្រួលបន្ថែមទៀតដើម្បីធ្វើឱ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលទទួលបានជោគជ័យ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ចិនគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មកំពូលរបស់អាស៊ីកណ្តាល និងជាប្រភពនៃការវិនិយោគដ៏សំខាន់។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក Wang Yi លើកឡើងថា ចិននឹងលើកកម្ពស់ការបើកចំហកម្រិតខ្ពស់ដោយឥតងាករេ និ ស្វែងរកការអភិវឌ្ឍន៍រួមគ្នាជាមួយប្រទេសជិតខាង។ សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានដាក់ពន្ធតាមអំពើចិត្តលើប្រទេសជាង ១៨០ ដោយបំពានលើសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ពួកគេ។ ចិនបានបោះជំហានទៅមុខ និងចាត់វិធានការឆ្លើយតបជាចាំបាច់មិនត្រឹមតែដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងការពារច្បាប់សណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ និងយុត្តិធម៌អន្តរជាតិផងដែរ។

ក្នុងនាមជាតំណាងទីក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Wang Yi បានដាក់សំណើរ ៥ ចំណុចនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមានដូចជា៖ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសេចក្តីជំនឿល្អ និងការលើកកម្ពស់ភាពសុខដុមរមនា, ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក, ជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ស្ថាប័ន, ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌, និង​ចំណង​មិត្តភាពតជំនាន់​ជា​បន្តបន្ទាប់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាគីដែលចូលរួមទាំងអស់បានយល់ស្របថា ចិនដើរតួជាកម្លាំងរក្សាស្ថិរភាពនៅក្នុងពិភពលោកដែលមានភាពច្របូកច្របល់ និងបានបង្ហាញភាពជាអ្នកដឹកនាំក្នុងការគាំទ្រពហុភាគី។

លើសពីនេះ ទាក់ទងនឹងពាណិជ្ជកម្ម និងផលិតកម្មវិញ ភាគីចូលរួមទាំងអស់បញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្ររបស់ពួកគេចំពោះពហុភាគីនិយម និងច្បាប់នៃពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ, មិនយល់ព្រមលើការអនុវត្តនៃកិច្ចគាំពារនិយមឯកតោភាគី, ពង្រឹងការសម្របសម្រួល និងបង្កើតជំហររួបរួម ដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ពួកគេ។ ប្រទេសទាំង ៦ ស្វាគមន៍ចំពោះការនាំចេញ-នាំចូល, ការបើកដំណើរការអាជីវកម្ម, និងសកម្មភាពវិនិយោគក្នុងចំណោមពួកគេ។ បន្ថែមពីនេះ ពួកគេបានគូសបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិនិយោគក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃយន្តការ, ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្ម, ធានាស្ថិរភាពនៃសង្វាក់ផលិតកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់, និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។

យោងតាមរដ្ឋបាលគយទូទៅរបស់ចិន បានឲ្យដឹងថា ពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ចិនជាមួយប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលទាំង ៥ បានកើនឡើងដល់ ៧៧,១៣២ ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល ១០ ខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៤។ នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៥ នេះ ពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ចិនជាមួយប្រទេសទាំង ៥ បានកើនឡើង ៦,៩% បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ថ្មីៗនេះ ចិនបានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្តីពីការរួមគ្នាកសាងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលទាំងប្រាំផងដែរ៕