ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គុណ ញឹម រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានថ្លែងថា ការប្រមូលចំណូលរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ​ សម្រេចបានប្រមាណជាង ៨២%នៃផែនការដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់ថវិកាជាតិ ឆ្នាំ២០២៣។

ឯកឧត្តម បណ្ឌិត គុណ ញឹម បានគូសបញ្ជាក់បែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ក្រោយបញ្ចប់វេទិកាផ្សព្វផ្សាយវិធានការសម្រួលពាណិជ្ជកម្មក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចគយ​ នាថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ នាសាលាជាតិគយ។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គុណ ញឹម បានបញ្ជាក់ថា បើតាមផែនការកំណត់ដោយច្បាប់ថវិកាជាតិ ឆ្នាំ២០២៣ តម្រូវឱ្យអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ប្រមូលចំណូលឱ្យបានប្រមាណ ២៨០០លានដុល្លារ ដូច្នេះបើសម្រេចបាន ៨២ភាគរយ គឺមិនបានគ្រប់តាមផែនការនោះទេ ពោលតាមការប៉ាន់ស្មាន ការប្រមូលចំណូលពន្ធគយឆ្នាំនេះស្មើនឹងប្រមាណ ២៥០០ដុល្លារ។ ​

ឯកឧត្តមបានពន្យល់យ៉ាងដូច្នេះថា កត្តាសំខាន់ចំនួន៣ ដែលបណ្តាលឱ្យការប្រមូលពន្ធគយថមថយ មិនគ្រប់តាមផែនការគឺ៖

ទី១- ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសេរីពាណិជ្ជកម្ម ដែលកម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ហើយកម្ពុជាបានផ្តល់នូវការអនុគ្រោះពន្ធដល់សូន្យ សម្រាប់មុខទំនិញមួយចំនួនដល់ប្រទេសភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី​។ ហេតុនេះហើយទើបធ្វើឱ្យចំណូលពន្ធគយរបស់កម្ពុជា មានការធ្លាក់ចុះ។ ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំ២០២៣ ចំណូលពន្ធគយ ដែលបានបាត់បង់ដោយសារការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនានាមានប្រមាណជិត ៤០០លានដុល្លារ។

ទី២-កត្តាការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្ម ផលិតកម្ម កម្មន្តសាលរបស់កម្ពុជាកាន់តែរីកចម្រើនទៅមុខ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានលទ្ធភាពផលិតនូវទំនិញមួយចំនួនជំនួសការនាំចូល ខណៈកាលពី ១៥ឆ្នាំមុន កម្ពុជានាំចូលច្រើន នាំឱ្យការប្រមូលចំណូលពន្ធគយទទួលបានច្រើន ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ​ កម្ពុជាបានកាត់បន្ថយការនាំចូលទំនិញមួយចំនួន ដូច្នេះហើយទើបការប្រមូលចំណូលមានការថយចុះ។

ទី៣- ការបើករោងចក្រដំណើរការដំឡើងយានយន្តនៅកម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ជាកត្តាដែលជះឥទ្ធពលដល់ការប្រមូលចំណូលផងដែរ។ ​

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គុណ ញឹម បានពន្យល់បន្តថា ៖

«​បើនិយាយ​រចនាសម្ព័ន្ធចំណូល​សារពើពន្ធ កម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពផ្លូវត្រឡែងកែង ដែលមានការប្រែប្រួលរចនាសម្ព័ន្ធចំណូលរបស់រដ្ឋ។ កន្លងមកអគ្គនាយកដ្ឋាន និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ប្រមូលចំណូលបានច្រើន អាចចាត់ទុកថាជាអង្គភាពមួយប្រមូលចំណូលសារពើពន្ធបានច្រើនជាងគេ នៅក្នុងចំណោមអង្គភាពដែលមានភារៈទទួលការប្រមូលចំណូលនេះ ប៉ុន្តែចាប់ពីឆ្នាំ២០២០មក យើងដឹងហើយ​មានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ ឆ្នាំ២០១៩ ចំណូលរបស់គយ គឺខ្ពស់បំផុត បន្ទាប់មក ឆ្នាំ២០២០ស្រុតដោយសារកូវីដ​-១៩, ឆ្នាំ២០២១ក៏បន្ត, ឆ្នាំ២០២២យើងប្រមូលចំណូលបានលើសផែនការបន្តិច ហើយឆ្នាំ២០២៣នេះ ប្រមូលបានប្រមាណជាង៨២% នៃផែនការដែលមានចែងនៅក្នុងច្បាប់ថវិកា»។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គុណ ញឹម បានរំលេចនូវកត្ដាមួយចំនួនទៀត ដូចជាការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្ម ផលិត​កម្ម កម្មន្ដសាលរបស់ប្រទេសយើងទៅមុខកាន់តែច្រើន ហើយក៏កំពុងពង្រីកខឿនពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កម្មន្ដសាលទាំងនេះ។ អ្វីដែលមើលឃើញមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានោះ គឺក្នុងដំណាក់កាលដែលកម្ពុជាផលិតជំនួសការនាំចូល ដូចជាស្ថានភាពរបស់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន រួមមាន កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ហុងកុង ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី ជាដើម។

ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតបានបន្ដឱ្យដឹងទៀតថា ការនាំចូលថយចុះ នេះគឺជាការវិវត្ដរបស់ប្រទេសជាតិក្នុងដំណាក់កាលនៃការផលិតក្នុងស្រុកជំនួសការនាំចូល ដោយសារតែការផលិតក្នុងស្រុក ទិញ លក់នៅក្នុងស្រុក។ ដូច្នេះ គយអត់មានអ្វីត្រូវប្រមូលពន្ធនោះទេ ហើយគយត្រូវប្រមូលចំណូលសម្រាប់ការនាំចូល ខណៈការនាំចូលថយ ការប្រមូលចំណូលក៏ថយដែរ។ ដូច្នេះការប្រមូលចំណូលពីការនាំចូលរថយន្ដមកក្នុងប្រទេស គឺមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដែលនេះគឺជានិន្នាការនៃការអភិវឌ្ឍផលិតកម្មនៅក្នុងស្រុក ដើម្បីលើកទឹកចិត្ដឱ្យក្រុមហ៊ុនមកវិនិយោគ ការដំឡើងរោងចក្រនៅក្នុងស្រុក ដើម្បីផ្ដល់កម្លាំងពលកម្ម បង្កើតការងារធ្វើដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា ការប្រមូលពន្ធគយធ្លាក់ចុះនេះ មិនមែនជារឿងអាក្រក់នោះទេ។ លោកថា ការប្រមូលចំណូលគយធ្លាក់ចុះ ​មួយផ្នែកយល់ថា ជាបញ្ហាប្រឈម ប៉ុន្តែក៏ត្រូវមើលមួយជ្រុងទៀតដែរ គឺផលិតកម្មក្នុងស្រុក មានការរីកចម្រើនជាងមុន ដែលជំរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកើនឡើង និងបង្កើនការងារជាច្រើនដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា និងផ្តល់នូវចំណូលសម្រាប់ពន្ធដារផងដែរ។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គុណ ញឹម រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ៖

«យើងសង្កេតឃើញថា និន្នាការនៃការអភិវឌ្ឍខឿនសេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្ម ផលិតកម្មរបស់កម្ពុជាគឺដំណើរការតាមទម្រង់ដូចបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនដែរ បើសិនបើការប្រមូលពន្ធអាកររបស់គយថយចុះ តែវាក៏ជាឱកាសសម្រាប់ពន្ធដារ ក្នុងការយកពន្ធអាករពិសេស ឬពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ និងពន្ធច្រើនមុខផ្សេងទៀតពីក្រុមហ៊ុន ឬរោងចក្រដែលផលិតនៅក្នុងស្រុក ហើយចំណូលចូលរដ្ឋតែមួយទេ។ ចំណុចនេះ វាមានបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់គយ ប៉ុន្ដែវាជាឱកាសសម្រាប់ពន្ធដារ ហើយចុងក្រោយបំផុតចំណូលចូលថវិការបស់រដ្ឋកើនឡើង»៕