ភ្នំពេញ៖ ​​អគ្គនាយក​ដ្ឋាន​គយ និង​រដ្ឋាករ​កម្ពុជា​(GDCE) បានឱ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៤ ទំហំទឹក​ប្រាក់​​​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទំនិញ​រវាង​​ប្រទេស​កម្ពុជា និងប្រទេសចិន បានកើន​​ដល់​កម្រិត​ខ្ពស់​បំផុត គឺប្រមាណ​ជាង ១៥,១៩ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ ដោយ​ចំនួន​នេះ​ស្មើ​នឹង​ជិត៣០ភាគ​រយ​នៃ​ទំហំ​ពាណិ​ជ្ជកម្ម​សរុប​របស់​កម្ពុជាក្នុង​ឆ្នាំ២០២៤ ដែល​មានចំនួន​ ៥៤,៧៤ ពាន់លាន​ដុល្លារអាម៉េរិក ធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២៣ កើនឡើងប្រមាណ២៣,៨ភាគរយ ដែលមានត្រឹម ១២,២៦ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុង​ចំនួន​នេះ គឺ​ទំនិញ​​​ចិន​នាំ​មក​កម្ពុជាមាន​ចំនួន ១៣,៤៤ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ២៤,៦ ភាគរយ ចំណែកទំនិញ​កម្ពុជា​នាំ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន ១,៧៥ ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើន ១៨,៤ ភាគរយ។​

​យោងតាមរបាយការណ៍ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសចិន គឺជាប្រភពនៃការវិនិយោគបរទេសដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា ដែលមានចំនួនជិត៥០ ភាគរយនៃចំនួនវិនិយោគសរុបកាលពីឆ្នាំមុន។ តួលេខពី CDC បានបង្ហាញថា ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) នៃទុនវិនិយោគសរុបចំនួន ៦.៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ចិនបានរួមចំណែក ៤៩,៨ ភាគរយ ឬស្មើនឹង ៣,៤៣ ពាន់លានដុល្លារ។ 

អ្នកឧកញ៉ា លឹមហេង អនុ​ប្រធាន​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា បាន​ប្រាប់ AMS ថា សម្រាប់កាវិនិយោគ វាគឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីនៅក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) មាន​គម្រោងវិនិយោគចំនួន ៤១៤ ជាមួយនឹងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៦,៩ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។

អ្នកឧកញ៉ា លឹម ហេង បានមានប្រសាសន៍ថា៖

«កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) បានផ្តល់សន្ទុះបន្ថែមទៀតដល់ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងចិន ដោយទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីៗបន្ថែមពីលើគម្រោងដែលមានស្រាប់»។

អ្នកឧកញ៉ាបានលើកឡើងបន្ថែមថា ជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយបណ្តាប្រទេសចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ប្រទេសអារ៉ាប់រួម និងប្រទេសជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ធ្វើឱ្យចំនួននៃការនាំចេញ-នាំចូល កាន់តែមានកំណើន ​និង​​បន្ត​​កើន​ឡើង​ថែម​ទៀត​​​​ពេល​អនាគត។

សូមជ្រាបថា ភាគច្រើន​នៃ​ទំនិញ​កម្ពុជា​នាំ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន ជាផលិតផលកសិកម្ម គ្រឿង​សង្ហារឹម គ្រឿង​អលង្ការ និង​ផលិតផល​វាយនភណ្ឌ ចំណែក​ទំនិញ​ដែល​ប្រទេស​ចិន​នាំ​មក​កម្ពុជា​ មាន​ដូចជា ​វត្ថុធាតុដើម​សម្រាប់​រោងចក្រ/​សហគ្រាស ផលិត​ផលប្រើ​ប្រាស់​ប្រចាំថ្ងៃ ​​អាហារ/ភេសជ្ជៈ រថយន្ត គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន គ្រឿង​សំណង់ គ្រឿងអគ្គិសនី អេឡិចត្រូនិក ឱសថ … និងជីកសិកម្ម។ល។ 

បណ្ឌិត ហុង វណ្ណៈ ប្រធាននាយកដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិនៃវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាបាននិយាយ​ថា ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ ​កម្ពុជា​បាន​នាំ​ចូល​ទំនិញ​ជា​ច្រើន​ពី​ប្រទេស​ចិន​មក​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ស្រុក និង​បង្កើន​សមត្ថភាព​នាំ​ចេញ​ទំនិញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​។ ដូច្នេះ ការព្យាករនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ពិតជាបានទទួលដូចការគ្រោងទុក ព្រោះវាមិនមែនជាការកើតឡើងដោយចៃដន្យទេ។

លោក​បណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា ៖

«កើនឡើង ដោយសារយើងមានកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ជិតស្និទ្ធទ្វេភាគី កម្ពុជា-ចិន , កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP និងកិច្ចព្រមព្រៀងច្រករបៀងស្រូវ និងមច្ឆា ជាកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី​ដែលរដ្ឋាភិបាលទាំង២កំពុងអនុវត្តន៍។ ពោលគឺយើងមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ គ្រប់វិស័យ គេហៅថាកិច្ចប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ ដែលនិយាយថា យើងមិនទាន់មានផលិតកម្មគ្រប់គ្រាន់ យើងត្រូវការទំនិញ ត្រូវការផលិតផលនាំចូលពីចិនច្រើន ជាពិសេសយើងត្រូវការវត្ថុធាតុដើម ដែលកម្ពុជាមានតម្រូវការ ក្រៅពីនោះផលិតកម្មបច្ចេកវិទ្យា គ្រឿងយន្តជាដើម»។

បណ្ឌិត ហុង វណ្ណៈ បានលើកឧទាហរណ៍ បើប្រទេសចិនមានតម្រូវការទិញដូងពីកម្ពុជា នោះកម្ពុជានឹងពិបាកផ្គត់ផ្គង់ឱ្យប្រទេសចិន ព្រោះតាមតម្រូវការប្រទេសចិនចំពោះផ្លែដូង គឺមានចំនួនរហូតដល់ទៅជាង ២០០០ លានដូងក្នុង១ឆ្នាំ ដូច្នេះ សំណួរសួរថា តើដល់ពេលណាដែលកម្ពុជាអាចផ្គត់ផ្គង់ដូងទៅចិនបាន ?

លោក​បណ្ឌិត បានកត់សម្គាល់ថា ៖

«អ្វីដែលខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ គឺទីផ្សារប្រទេសចិនធំណាស់។ បើទោះជាទំហំសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនធំក៏ដោយចុះ ក៏ចិននៅតែមានកង្វះខាត ចិននៅត្រូវការទំនិញ នៅមានតម្រូវការផលិតផល បើចិនត្រូវការកសិផលរបស់កម្ពុជាដែលមានសក្តានុពល នោះជាចំណុចល្អ ដែលយើងត្រូវមានផែនការ គោលដៅច្បាស់លាស់ យើងនឹងក្លាយជាជង្រុកកសិកម្មសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទៅចិន នោះសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងស្ទុះលឿនតាមរយៈការកំណត់ទំនិញយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ទីផ្សារចិន»៕