បរទេស ៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី Aljazeera បានរាយការណ៍ថា សង្គ្រាមនៅតំបន់ហ្គាហ្សាកំពុងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអ៊ីស្រាអែលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយឧស្សាហកម្មជាច្រើនបានផ្អាកអាជីវកម្ម ទោះបីជាទទួលបានការវិនិយោគថ្មីៗក៏ដោយ។

កាលពីខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅនេះ ធនាគារកណ្តាលអ៊ីស្រាអែលបានបង្ហាញថា ផលប៉ះពាល់សរុបពីសង្រ្គាមអាចឈានដល់ចំនួន ៥៣ ពាន់លានដុល្លារ ហើយបានកាត់បន្ថយការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនមកត្រឹម ២ ភាគរយសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ដែលធ្លាក់ចុះពី ២,៨ ភាគរយ។ កាលពីខែធ្នូ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ៊ីស្រាអែលបាននិយាយថា សង្រ្គាមទំនងជានឹងធ្វើឱ្យអ៊ីស្រាអែលខាតបង់ប្រហែល ១៣, ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៣។

យ៉ាងណាមិញ វិស័យបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នៅតែឧស្សាហកម្មរីកចម្រើនលឿនបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដែលសព្វថ្ងៃមានចំណែកជិត ២០ ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ប្រទេស និង ១៤ ភាគរយនៃការងារ។ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មរបស់អ៊ីស្រាអែលបានផ្ទុះឡើងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសនេះបានក្លាយខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោកទី ២ បន្ទាប់ពី Silicon Valley ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី សង្គ្រាមអាចធ្វើឲ្យអ្នកវិនិយោគបាត់បង់ទំនុកចិត្ត ដោយមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានៃតម្រូវការដើម្បីស្តារទំនុកចិត្ត និងសុវត្ថិភាព ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគ ហើយវាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលនោះទេ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ វិស័យទេសចរណ៍ដែលមានចំណែក ២,៦ ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបមុនពេលការរាតត្បាតនៅឆ្នាំ២០១៩ បានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ១,១ ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ ២០២១។ លើសពីនេះ ទាំងទេសចរណ៍បរទេស និងក្នុងស្រុកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងពេលមានសង្គ្រាម ដោយភោជនីយដ្ឋាន និងហាងនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមិនមានភ្ញៀវនោះទេ។ បន្ទាប់ពីការវាយលុករបស់ពួកហាម៉ាសទៅកាន់ភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល និងការផ្ទុះសង្រ្គាមនៅហ្គាហ្សា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើនបានលុបចោល ឬផ្អាកជើងហោះហើររបស់ពួកគេទៅកាន់ទីក្រុង Tel Aviv ហើយអ្នកទេសចរជាច្រើនបានលុបចោលគម្រោងទៅលេងអ៊ីស្រាអែល។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វិស័យសំណង់ដែលមានចំណែក ១៤ ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់អ៊ីស្រាអែល ក៏កំពុងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងផងដែរ។ នៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល គម្រោងសាងសង់ត្រូវបានផ្អាកចាប់តាំងពីខែតុលា ហើយអ៊ីស្រាអែលបានបញ្ឈប់ការងារប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាតដែលមានចំណែក ៦៥ ទៅ ៧០ ភាគរយនៃកម្លាំងការងារនៅក្នុងវិស័យសំណង់របស់អ៊ីស្រាអែល។ អាស្រ័យហេតុនេះ ឧស្សាហកម្មនៅអ៊ីស្រាអែល និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ធនាគារ West Bank បានទទួលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយក្នុងចំណោមប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន ១១០ ០០០ នាក់ដែលមានការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើការទាំងនៅក្នុងអ៊ីស្រាអែលត្រឹមត្រូវ ឬខុសច្បាប់នៅ West Bank កំពុងធ្វើការក្នុងវិស័យសំណង់។

ស្របពេលនេះដែរ​ ឥទ្ធិពល​នៃ​សង្រ្គាម​នៅ​ហ្គាហ្សា​បានជះឥទ្ធិពលនៅ​ទូទាំង​មជ្ឈិមបូព៌ា​ឲ្យកាន់តែ​ធំ​ និងជះឥទ្ធិពល​អវិជ្ជមាន​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អ៊ីស្រាអែល​។ អ៊ីស្រាអែលនាំចូលពេជ្រ រថយន្ត ប្រេង និងគ្រឿងសម្ភារៈផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗតាមរយៈសមុទ្រក្រហម។ នាពេលថ្មីៗនេះ ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់ក្រុម Houthi នៅក្នុងការសងសឹកចំពោះការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលលើតំបន់ហ្គាហ្សា មិនត្រឹមតែរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ការនាំចូលរបស់អ៊ីស្រាអែលផងដែរ។ ការនាំចូលជាច្រើនរបស់អ៊ីស្រាអែលពីអាស៊ីឥឡូវនេះត្រូវបានប្តូរទិសជុំវិញទ្វីបអាហ្រ្វិក ដោយបង្កើនការចំណាយកាន់តែច្រើន។

នៅក្នុងការស្ទង់មតិថ្មីៗនេះ គេបានរកឃើញថា សាធារណជនជាង ៤៥ ភាគរយកំពុងភ័យខ្លាច ផលប៉ះពាល់ខាងសេដ្ឋកិច្ចបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបានបញ្ចប់។ បន្ថែមពីនេះ គ្រួសារ​អ៊ីស្រាអែលជាច្រើន​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​ភាព​ក្រីក្រ​រួច​ហើយ និងខ្វះខាត​ស្បៀង​អាហារ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ៕