ទីក្រុង ឃុនមីង,ចិន៖ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃប្រទេសកម្ពុជា បានចាត់ទុក«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រកម្ពុជា-ចិន» ជាការលើកកម្ពស់សហគមន៍កម្ពុជា -ចិនគ្រប់រដូវកាលជាមួយអនាគតរួមគ្នា និងជំរុញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (FTA) គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) ដែលេជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់វឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកម្ពុជា។

វេទិកាធនាគារខួរក្បាលជាន់ខ្ពស់ក្រោមប្រធានបទ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រកម្ពុជា-ចិន» លើកទី២ (The Second Diamond Hexagon Think Tank) ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយ Silk Road Think Tank Association (SRTA) បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្រ្តសង្គមខេត្តយូណាន និងសាកលវិទ្យាល័យជីវជាំង រយៈពេល ៣ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ ១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងឃុនមីង ខេត្តយុនណាន ប្រទេសចិន។

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវរបស់កម្ពុជា រួមមានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា វិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៉ី (AVI) ព្រមទាំងស្ថាប័នព័ត៌មាន រួមមាន AMS, Fresh News និងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជាតិ AKP ត្រូវបានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងវេទិកាដ៏មានតម្លៃនេះដោយផ្ទាល់ និងតាមរយៈវីដេអូពីចម្ងាយបានពិភាក្សាអំពីតួនាទីសំខាន់នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលគាំទ្រដោយចិន ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា។

លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អគ្គលេខាធិការរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ ផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំនៃទំនាក់ទំនងកម្រិតថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេស បានបង្កើតឱ្យមានកាលានុវត្តភាពយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា-ចិន តាមរយៈ ក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងពហុភាគីដូចជាគំនិតផ្តួចផ្តើម​ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ សហគមន៍វាសនារួម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ (Diamond Hexagon) ជាដើម ដែលទាំងអស់នេះបាននាំមកនូវផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងសម្រាប់កម្ពុជា។

ប្រទេសទាំងពីរបានដាក់ចេញនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមស្ដីពីការកសាងសហគមន៍វាសនារួមកម្ពុជា-ចិន គ្រប់រដូវកាលក្នុងយុគសម័យថ្មី និងការអនុវត្តគំនិតផ្ដួចផ្ដើមធំៗចំនួន៣ គឺ (១)គំនិតផ្ដួចផ្ដើមអភិវឌ្ឍន៍សកល (២)គំនិតផ្ដួចផ្ដើមសន្ដិសុខសកល និង(៣)គំនិតផ្ដួចផ្ដើមអរិយធម៌សកល។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះ មិនត្រឹមតែជា ការជឿទុកចិត្តគ្នា ការគាំទ្រគ្នា ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាផែនទីដែលចង្អុលបង្ហាញផ្លូវ សម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងវិស័យផ្សេងៗបន្ថែមទៀត ប្រកបដោយភាពស្និតស្នាល ក្នុងកម្រិតប្រជាជនផងដែរ។

លោកបណ្ឌិតបានចាត់ទុកវេទិកានេះមានសារសំខាន់ណាស់ដែលអនុញ្ញតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៃប្រទេសយើងទាំងពីរបានជួបជុំគ្នាដើម្បីជជែកពិភាក្សារកឱ្យឃើញនូវចំណុចល្អៗជាធាតុចូលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមិត្តដែកថែបកម្ពុជា-ចិន ស្របទៅនឹងអ្វីដែលប្រទេសទាំងពីរ ប្តេជ្ញារួមគ្នាកសាងសហគមន៍វាសនារួម ថែមទាំងអាចពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់ និងពង្រីកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មីៗដែលមិនទាន់មាន។

លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានចាត់ទុកក្របខណ្ឌ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រ» ថាជាក្បាលម៉ាស៊ីនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិដែលផ្តល់ឱ្យកម្ពុជានូវឱកាសក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្ម កាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ទទួលបានបានបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងការពង្រឹងភាពធន់។

លោកបណ្ឌិតបានបន្តថា៖ ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងការអភិវឌ្ឍ កម្ពុជាមើលឃើញក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិ​    បត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រនេះជាកម្លាំងចលករនៃការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង,ឧស្សាហូបនីយកម្មនិងទំនើបកម្មកសិកម្ម។

លោកបណ្ឌិត គី សិរីវឌ្ឍន៍ ប្រធានវិទ្យាស្ថានសិក្សាចិននៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងពីភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា-ចិន គឺជាទំនាក់ទំនងដែលមានកំណើន និងស៊ីជម្រៅ។

លោកបានកត់សម្គាល់ពីសារៈសំខាន់នៃការធានានូវគំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះ ដែលបានជួយធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវជីវភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា តាមរយៈការបង្កើតការងារ ការការពារបរិស្ថាន និងការកសាងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានភាពធន់។ ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ មិ​ន​ត្រឹមតែដើម្បីកសាងផ្លូវ និងស្ពានប៉ុណ្ណោះទេថែមទាំងកសា​ងទំនុកចិត្ត យុត្តិធម៌ ការគាំទ្រ និងវិបុលភាពរួមគ្នា។ ប្រសិនបើយើងជោគជ័យ កម្ពុជា និងចិន អាចធ្វើជាគំរូសម្រាប់ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ជួយជំរុញកំណើនប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្ន។

គួរជម្រាបថា៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ “ឆកោណត្បូងពេជ្រកម្ពុជា-ចិន” ផ្ដោតលើវិស័យធំៗចំនួន៦គឺ នយោបាយ ផលិតកម្ម កសិកម្ម ថាមពល សន្ដិសុខ និងការផ្លាស់ប្ដូរ។

ពិធីបើកវេទិកា«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រកម្ពុជា-ចិន» បានអនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ អ្នកសារព័ត៌មាន ចិន និងកម្ពុជា ចែករំលែកនូវទស្សនៈរបស់ខ្លួន ជុំវិញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ចិន លើវិស័យនយោបាយ សន្តិសុខ ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ វិស័យអប់រំ វិស័យព័ត៌មាន វិស័យកសិកម្ម ជាដើម។ជាពិសេសវេទិកានេះ ក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតខ្មែរ ដែលកំពុងសិក្សានៅទីក្រុងឃុនមីង ខេត្តយូណាន ចូលស្តាប់ការពិភាក្សារបស់វាគ្មិនផងដែរ។

អ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ក៏បានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតុមូល និងបានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់ និងផលប្រយោជន៍នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆកោណត្បូងពេជ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិស័យសារពត៌មាន ដែលក្នុងនោះការរួមគ្នាប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រភពដ៏ធំនៃអំពើហិង្សា ភាពស្អប់ខ្ពើម រើសអើងជាតិសាសន៍ និងការភ័យខ្លាច៕