ប្រទេស​កម្ពុជា និងថៃ ដែលធ្លាប់បានពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ពលករ និងទេសចរណ៍ ​នៅពេលនេះ បានធ្លាក់ចូល​ក្នុងវិបត្តិ និងទាមទារឱ្យប្រទេសទាំងពីរស្ដារទំនុកចិត្តលើគ្នាឡើងវិញ ក្រោយ​ពីជម្លោះព្រំដែន​យ៉ាងហឹង្សា កាលពីឆ្នាំ ២០២៥។

ផលវិបាក​ដែលសំខាន់ក្នុងពេលនេះ គឺបាន​ធ្លាក់​មកលើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​កំពុង​រស់នៅតាម​តំបន់​ព្រំដែន​នៃ​ប្រទេសទាំងពីរ ពាណិជ្ជកម្ម​ផ្លូវគោក​ត្រូវបាន​បិទខ្ទប់។

អ្នកឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា មាន​ប្រសាសន៍ថា ក្នុងករណីដែលប្រទេសទាំងពីរមិនអាចស្ដារទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរវាងគ្នាឡើងវិញ នោះប្រទេសទាំងពីរនឹងត្រូវប៉ះទង្គិច ហើយអ្នកដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេគឺប្រទេសថៃ។

អ្នកឧកញ៉ា បានថ្លែងថា៖

“បើសិ​នជានយោបាយរបស់ប្រទេសទាំងពីរល្អដូចកាលប្រាយុទ្ធអូចា១០ឆ្នាំមុន សេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយគឺល្អតែម្ដង។”

យោងរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងថៃ បានធ្លាក់ចុះជិត ៤០ភាគរយ នៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ​២០២៦ ដោយសារតែការបន្តបិទព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ ទំនិញកម្ពុជា នាំចេញទៅថៃធ្លាក់ចុះ ២៩ភាគរយ ខណៈទំនិញថៃនាំចូលកម្ពុជាធ្លាក់ចុះជាង ៤២ភាគរយ។ 

ប្រទេសថៃ គឺជាប្រភពនាំចូលដ៏សំខាន់បំផុតទី៣ របស់កម្ពុជា និងជាគោលដៅនាំចេញដ៏សំខាន់បំផុតទី៨ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយថៃក៏ជា​អ្នក​ផ្គត់​ផ្គង់​ទំនិញ​សំខាន់ៗ ​ដល់​កម្ពុជា ផងដែរ ​ដូច​ជា ​ប្រេង អាហារ ​ភេសជ្ជៈ និង​យានជំនិះ។ ចំណែក ទំនិញដែលកម្ពុជានាំចូលទៅប្រទេសថៃវិញ មានដូចជា វត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម កាកសំណល់លោហធាតុ ខ្សែភ្លើង និងគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិច។

ក្រោយជម្លោះព្រំដែនពាណិជ្ជកម្មលើគោករវាងប្រទេសទាំងពីរបានធ្លាក់ចុះពី ១,៩ពាន់លានដុល្លារក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៥ មកត្រឹម ០,៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២៥។

អត្ថបទស្រាវជ្រាវមួយរបស់ Fulcrum ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថាការធ្លាក់ចុះមួយចំនួននៃលំហូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ពាក់ព័ន្ធនឹងការរំខានដល់ការតភ្ជាប់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលលាតសន្ធឹងព្រំដែនរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ក្រុមហ៊ុន​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍​ជាច្រើន​ដែល​កំពុង​ប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ​បាន​បង្កើត​រោងចក្រ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​ដែល​មាន​ទីតាំង​តាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​កម្ពុជា-​ថៃ។

មុនពេលមានជម្លោះ ក្រុមហ៊ុនដែលមានសកម្មភាពផលិតកម្មកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ បានអនុម័តយុទ្ធសាស្ត្រ Thailand Plus One ដោយពង្រីកដំណើរការដែលពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងដូចជាកម្ពុជា និងឡាវ។

យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ ​បាន​ព្យាយាម​បង្កើន​បរិយាកាស​ស្ថិរភាព និង​ការ​កែលម្អ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន​ក្នុង​តំបន់​ព្រំដែន។ ក្រុមហ៊ុនដូចជា Yazaki Corporation, Nidec Corporation, NHK Spring (Japan), Toyota Tsusho, Western Digital និង Seagate បានដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបន្លាស់ និងគ្រឿងបន្លាស់ឆ្លងកាត់ព្រំដែនតាមរយៈការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក។ ក្រុមហ៊ុន Yazaki ដែលផលិតខ្សែភ្លើងនៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនាងកុក កោះកុង ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា បាននិងកំពុងដឹកជញ្ជូនផលិតផលតាមច្រកទ្វារក្នុងខេត្តត្រាត ភាគខាងកើតប្រទេសថៃ។

ក្រុមហ៊ុន​តូចៗ ​ទំនង​ជា​រង​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដោយ​ការ​បិទ​ព្រំដែន។ ក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិសាសន៍ធំៗ គួរតែអាចផ្លាស់ប្តូរផ្នែកខ្លះនៃមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនរបស់ពួកគេពីផ្លូវគោកទៅសមុទ្រ និងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស។ ក្រុមហ៊ុន​ខ្លះ​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ផ្តល់​សេវា​ក្រៅ​ប្រទេស​កំពុង​ពិចារណា​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ​រួច​ហើយ។

លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ មើលឃើញពីផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជា និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែធ្ងន់ធ្ងររបស់ថៃ ជុំវិញសង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច ដែលបណ្ដាលមកពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ លោកបានកត់សម្គាល់ឃើញថាប្រទេសថៃ ហាក់ចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា នៅក្នុងសង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ចនេះ ព្រោះកម្ពុជា មានទីផ្សារច្រើនជាងប្រទេសថៃ ដែលកន្លងមក ថៃពឹងផ្អែកខ្លាំងលើកម្ពុជា ក្នុងការនាំចេញទំនិញសំខាន់ៗ របស់ខ្លួន។

លោកបណ្ឌិត បានលើកឡើងថា៖

“នៅពេលកម្ពុជាប្ដូរប្រើប្រាស់ទំនិញផ្សេងឬទំនិញក្នុងស្រុកបានជោគជ័យ ថៃនឹងបាត់បង់ចំណូលប្រហែល៧ពាន់លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំជារៀងរហូត។”

ជម្លោះ​ព្រំដែន​ក៏​បាន​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ប្រជាជន និង​ចលនា​ការងារ​ផង​ដែរ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៤ ប្រជាជន​ថៃ​ជាង​ ២លាន​នាក់​បាន​មក​លេងប្រទេស​កម្ពុជា។ ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ថៃ ធ្លាប់​ឈរលើ​កំពូលតារាង​ក្នុងចំណោម​ទេសចរអន្តរជាតិ​មក​កាន់​​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​មាន​ចំនួន ៣៣ភាគរយ ​នៃ​ភ្ញៀវ​អន្តរជាតិ។ សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេសទាំងពីរ​ក៏​មាន​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​ដោយ​ចលនា​ពលកម្ម​ឆ្លង​ព្រំដែន។

ជម្លោះ​ព្រំដែន​បាន​រំខាន​ដល់​លំហូរ​ការងារ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។ ចំនួនពលករកម្ពុជា ផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសថៃបានធ្លាក់ចុះ ២០ភាគរយ ពីជាង ៤៩ម៉ឺននាក់ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ មកនៅត្រឹមជាង ៣៩ម៉ឺននាក់ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥។ ពលករ​ខ្មែរ​ដែល​បន្ត​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ភាគច្រើន​ស្ថិត​ក្រោម​កិច្ចសន្យា​រយៈពេល​វែង។ ដ្បិតថា ពលករ​ខ្មែរមួយចំនួន​ដែលកំពុងរស់នៅ​ប្រទេស​ថៃ ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​ការ​ខ្វះខាត​ឱកាស​ការងារ និង​កម្រិត​ប្រាក់​ឈ្នួល​ទាប​នៅ​ប្រទេស​កំណើត ប៉ុន្តែ ប្រទេស​ថៃ​ ក៏​ពិបាក​រក​ពលករ​មក​ពី​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ។

លោកស្រីបណ្ឌិត ព្រុំ ទេវី អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច គ្រាំទ្រ​ឲ្យ​មាន​ការស្ដារទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែ លោកស្រីយល់ថាការស្ដារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ លុះត្រាប្រទេសថៃ បញ្ឈប់ទង្វើឈ្លានពានលើប្រទេសកម្ពុជា។

លោកស្រីបណ្ឌិត ព្រុំ ទេវី បានថ្លែងថា៖

“បើគេនៅតែឈ្លានពានយើង ហើយយើងចង់រក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយគេអាហ្នឹងវាបញ្ច្រាសសាច់រឿង។ ចឹងអ្វីក៏ដោយទាល់តែថៃឈប់សកម្មភាពឈ្លានពានយើងសិន។”

កាលពីថ្ងៃទី២០ មេសា ២០២៦ លោក Sihasak Phuangketkeow ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ បានអះអាងពីបំណងចង់ស្ដារទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ នៅពេលមួយដែលថៃ បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់។

ប៉ុន្តែ លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធាន​វេទិកា​អនាគត  យល់ឃើញថា ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលក្លាយជាជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ មិនងាយនឹងស្ដារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ និងមិនអាចវិលត្រឡប់មកធម្មតាវិញក្នុងពេលឆាប់ៗ នោះទេ។

លោក អ៊ូ វីរៈ បានឱ្យដឹងដូច្នេះថា៖

“រឿងជម្លោះ​កម្ពុជា-ថៃនេះ ជារឿងមួយរាំរ៉ៃ មិនអាចដោះស្រាយក្នុងពេលឆាប់ៗទេ។”

យោងតាមស្ថាប័នស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច សព្វថ្ងៃនេះ ពលករកម្ពុជា នៅតែមានចំនួនជិត ២២ ភាគរយ នៃពលករបរទេសផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងប្រហែល ១ ភាគរយ នៃកម្លាំងពលកម្មរបស់ប្រទេសនេះ។ ចំនួន​ពលករ​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​តែ​បន្ត​កើន​ឡើង។ នេះ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​លក្ខណៈ​ដែល​មាន​ផលប្រយោជន៍​ទៅវិញទៅមក​នៃ​លំហូរ​ពលកម្ម​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ៕

អត្ថបទ៖ ខន ណារី AMS