ភ្នំពេញ ៖ ជាការពិតណាស់ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ប្រព័ន្ធឌីជីថលបានរីកចម្រើនយ៉ាងលឿនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ បានចូលមកបម្រើឱ្យការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សកាន់តែងាយស្រួលជាងមុន។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានឹងភាពរីកចម្រើនទាំងនោះ បច្ចេកវិទ្យាក៏ផ្ដល់នូវហានិភ័យជាច្រើនផងដែរ ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់មិនមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់។

ទាក់ទិននឹងចំណុចនេះ លោក ជី សុផាត អ្នកផលិតមាតិកាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល បានលើកឡើងថា ប្រព័ន្ធឌីជីថលវាទៅលឿនពេក រហូតដល់ប្រជាពលរដ្ឋរត់តាមមិនទាន់ ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋដែលគាត់រស់នៅតំបន់ឆ្ងាយពីក្រុង ឬតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖

«គម្លាតឌីជីថលកើតឡើងដោយសារតែគាត់មិនបានសិក្សា ស្រាវជ្រាវ ឬក៏មិនមានកម្មវិធីសិក្សាទាន់ពេលសម្រាប់គាត់ ធ្វើឱ្យគាត់ងាយរងគ្រោះ…ជាក់ស្ដែង ខ្ញុំបានជួប​ជនរងគ្រោះដែលគាត់ត្រូវការជំនួយ ត្រូវការបច្ចេកទេសជាច្រើន ដែលគាត់បានឆាតមកផ្ទាល់»។

យ៉ាងណាមិញ ដើម្បីទប់ស្កាត់នូវហានិភ័យទាំងឡាយដែលកើតចេញពីប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា លោក អ៊ូ ផាន់ណារិទ្ធ ប្រធាននាយកដ្ឋានសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មានវិទ្យា នៃក្រសួង​ប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានចែករំលែកនូវវិធានសុវត្ថិភាពមួយចំនួនឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់យកទៅអនុវត្ត។

លោកបានរៀបរាប់ថា រឿងដំបូងបំផុតដែលអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវធ្វើដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួននៅលើអ៉ីនធឺណិត ចំណុចទី១ គឺការដាក់លេខសំងាត់ ដែលការដាក់លេខសំងាត់នេះរាប់ទាំងលេខសំងាត់របស់ទូរសព្ទដៃ និងលេខសំងាត់សម្រាប់ចូលទៅប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម។ ចំណុចទី២ ត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព (Update) ជាប្រចាំ ដែលការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនេះ វានឹងទៅជួសជុលបញ្ហានានាដែលកំពុងកើតឡើងនៅលើ Software របស់ទូរសព្ទ។ ចំណុចទី៣ កុំទាញយកកម្មវិធីទូរសព្ទផ្ដេសផ្ដាសដែលមិនស្គាល់ប្រភពច្បាស់លាស់ ព្រោះកម្មវិធីខ្លះមានបង្កប់មេរោគ ដែលអ្នកបង្កើតកម្មវិធីអាចចូលយកទិន្នន័យពីទូរសព្ទបាន។ ចំណុចទី៤ កុំទាញយកកម្មវិធីទូរសព្ទ (App) ណាដែលគេផ្ញើមកឱ្យទាញយក ព្រោះនេះជាវិធីដែលជន​ខឹលខូចប្រើប្រាស់ដើម្បីចូលទៅគ្រប់គ្រងទូរសព្ទដៃរបស់យើង។ ត្រង់ចំណុចនេះលោកបានលើក ឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែងមួយ លើករណីដែលជនខឹលខូចបន្លំខ្លួនធ្វើជាអាជ្ញាធរអគ្គិសនី និងបានផ្ញើកម្មវិធីទូរសព្ទមួយទៅឱ្យអតិថិជន ដើម្បីបង់ថ្លៃសេវាអគ្គីសនី។

អ្នកជំនាញដដែលបានពន្យល់ថា៖

«កាលណា អ្នកប្រើប្រាស់ចូលទៅទាញយក (Download) កម្មវិធីទូរសព្ទនោះហើយ វាប្រៀបដូចជាការបើកផ្លូវឱ្យជនខឹលខូលចូលមកបញ្ជាទូរសព្ទ និងអាចផ្ទេរប្រាក់ចេញពីគណនីធនាគារ ដោយមិនដឹងខ្លួន។»

ចំណុចសំខាន់ចុងក្រោយមួយទៀតផងដែរ គឺត្រូវត្រួតពិនិត្យទៅលើសិទ្ធិអនុញ្ញាត (Allow Access) របស់កម្មវិធី​ទូរសព្ទ។ ជាទូទៅ ក្រោយពេលដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទាញយកកម្មវិធីណាមួយហើយ កម្មវិធីនោះនឹងសុំសិទ្ធិក្នុងការ Access ចូលទៅកាន់រូបភាព សម្លេង ឬ Storage ជាដើម។

ត្រង់ចំណុចនេះដែរ លោកបានពន្យល់ថា៖

«ប្រសិនបើកម្មវិធី (App) នោះជាកម្មវិធីសម្រាប់ទំនាក់ទំនង ដូចជា Telegram ជាដើម ការផ្ដល់សិទ្ធិចូលទៅក្នុងរូបភាព ឬសម្លេង គឺមិនមានអ្វីទាស់ខុសទេ ប៉ុន្តែបើកម្មវិធីគិតលេខ ហើយសុំសិទ្ធិអនុញ្ញាតចូលទៅកាន់រូបថត ទើបជារឿងគួរឱ្យសង្ស័យ។ ការអនុញ្ញាតនេះវាសំខាន់ណាស់ ដែលវាស្មើទៅនឹងការនាំមនុស្សប្លែកមុខចូលមកក្នុងផ្ទះរបស់យើងដូច្នោះដែរ»៕