បរទេស៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី CNN បានរាយការណ៍ពីការព្យាករណ៍របស់ធនាគារពិភពលោកថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកលអាចកើនឡើង ២,៦ ភាគរយដែលកើនឡើងពីការព្យាករណ៍លើកមុន ២,៤ ភាគរយ ប៉ុន្តែ​សេដ្ឋកិច្ចសកលបន្តប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួន។

លោក Indermit Gill ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ធនាគារពិភពលោកបានលើកឡើងថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកលហាក់ដូចជាកំពុងនៅលើផ្លូវឆ្ពោះទៅរកស្ថិរភាព បន្ទាប់ពីការចលាចលដែលបណ្តាលមកពីការរាតត្បាត ជម្លោះ អតិផរណា និងការរឹតបន្តឹងរូបិយវត្ថុក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី កំណើននៅមានកម្រិតទាបជាងមុនឆ្នាំ ២០២០ ហើយប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោកគឺកាន់តែគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាហានិភ័យ ៣ ដែលធនាគារពិភពលោកមើលឃើញ ៖

១. អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់៖ ធនាគារពិភពលោករំពឹងថា អតិផរណាពិភពលោកនឹងថយចុះមកត្រឹម ៣,៥ ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ និង ២,៩ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ប៉ុន្តែល្បឿននៃការធ្លាក់ចុះយឺតជាងការរំពឹងទុក។ អត្រាការប្រាក់ពិភពលោកជាមធ្យមអាចមានអត្រា ៤ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០២៥ និង ២០២៦។ ក្នុងសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ ធនាគារកណ្តាលអ៊ឺរ៉ុប និងធនាគារកាណាដាបានកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់សំខាន់ៗរបស់ពួកគេរួចហើយ ប៉ុន្តែធនាគារ​កណ្តាល​អាមេរិក​មិន​ទាន់​ធ្វើ​តាម​នៅ​ឡើយ​ទេដោយ​រក្សា​អត្រា​ការ​ប្រាក់របស់ខ្លួន​នៅដដែលក្នុងអត្រា ៥,២៥ ភាគរយដល់ ៥,៥០ ភាគរយ។ គេមើលឃើញថា ធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិកប្រហែលមិនទាន់បន្ធូរបន្ថយគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុនោះទេ លុះត្រាតែអតិផរណាខិតទៅជិតគោលដៅរបស់ខ្លួន ២ ភាគរយ។ ដូច្នោះហើយ អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់សម្រាប់រយៈពេលយូរនឹងធ្វើឲ្យលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុសកលកាន់តែតឹងតែង និងកំណើនកាន់តែខ្សោយនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ។

២. ភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ធនាគារពិភពលោកលើកឡើងថា ហានិភ័យបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងសង្រ្គាមអ៊ីស្រាអែល-ហាម៉ាស បានរារាំងកំណើនពិភពលោកដោយការជំរុញតម្លៃប្រេង និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនឡើងថ្លៃ។ ការឡើងចុះនៃតម្លៃ​ប្រេងជាមធ្យមកចន្លោះ ៨០ ទៅ ​៩០ ដុល្លារ​ក្នុង​មួយបារ៉ែល។ លើសពីនេះ ការវាយប្រហារលើនាវាដឹកកុងតឺន័រនៅសមុទ្រក្រហមដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោកបានជំរុញការកើនឡើងនៃថ្លៃចំណាយ និងនាំឱ្យមានការពន្យារពេលដឹកជញ្ជូន។ បន្ទាប់ពីមានសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់ក្នុងខែតុលា ក្រុមឧទ្ទាម Houthi ដែលមានមូលដ្ឋាននៅយេម៉ែនបានវាយប្រហារដោយប្រើយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក និងកាំជ្រួចរាប់សិបគ្រឿងលើនាវាពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រក្រហម។ ជាលទ្ធផល ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនធំៗជាច្រើនបានឈប់ប្រើប្រាស់ព្រែកជីកស៊ុយអេ ហើយជំនួសមកវិញដោយការបញ្ជូននាវាទៅជុំវិញ Cape of Good Hope នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ ការរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូនបានបង្កើនថ្លៃដើមនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញពីផ្លូវចិនមួយចំនួនទៅអឺរ៉ុបប្រហែល ៤០០ ភាគរយ និងបង្កើនរយៈពេលដឹកជញ្ជូនពី ១០ ទៅ ១៥ ថ្ងៃ ខណៈដែលអត្រានៃការដឹកប្រេងសម្រាប់គោលដៅមួយចំនួនបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ជាលទ្ធផល ការកើនឡើងនៃជម្លោះប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្មសកល និងអារម្មណ៍របស់អ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យមានសម្ពាធលើតម្រូវការ និងកំណើន។

៣. នយោបាយ និងពាណីជ្ជកម្ម៖ ហានិភ័យក៏កើតចេញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនផងដែរនៅឆ្នាំនេះ។ ការបោះឆ្នោតសំខាន់ៗបានកើតឡើង ឬគ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ម៉ិកស៊ិក សហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស ខណៈដែលភាព​តានតឹង​ពាណិជ្ជកម្ម​កំពុង​ផ្ទុះឡើង​រវាង​ប្រទេសសេដ្ឋកិច្ច​សកល​ធំៗ​មួយចំនួន​របស់​ពិភពលោក។ កាលពីខែមុន ប្រទេសចិនបានប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងការយកពន្ធថ្មីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើការនាំចូលរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិនតម្លៃ ១៨ ពាន់លានដុល្លារ និងផលិតផលផ្សេងទៀត ដោយព្រមានថារបាំងពាណិជ្ជកម្មនឹងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ លើសពីនេះ សហភាពអឺរ៉ុបមានផែនការដាក់ពន្ធបន្ថែមលើរថយន្តអគ្គិសនីដែលនាំចូលពីចិនចន្លោះពី ១៧,៤ ភាគរយទៅ ៣៨,‌១ ភាគរយ ខណៈដែលអត្រាពន្ធបច្ចុប្បន្នមាន ១០ ភាគរយ។ ថ្មីៗនេះផងដែរ ប្រទេសតួគីក៏បានប្រកាសផងដែរថា ខ្លួននឹងដាក់ពន្ធបន្ថែម ៤០ ភាគរយលើការនាំចូលយានយន្តពីប្រទេសចិនដែលនឹងចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ដើម្បីការពារហានិភ័យដែលអាចកើតឡើងនៅក្នុងសមតុល្យគណនីចរន្តរបស់ខ្លួន និងការពារក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តក្នុងស្រុក។ ជាការឆ្លើយតប ប្រទេសចិនបានចោទប្រកាន់ថា ការដាក់ពន្ធគយបន្ថែមនេះបំពានច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ហើយបានពិពណ៌នាការស៊ើបអង្កេតនេះថាជាកិច្ចការពារនិយម។ របាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក បង្ហាញថា ការបង្កើនភាពមិនប្រាកដប្រជាទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មនឹងបង្កភាពតានតឹងលើទស្សនវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច៕