ភ្នំពេញ ៖ វេទិកាពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលកម្ពុជាលើកទី១ និងពិព័រណ៍អនឡាញ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់នៃពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាលើកទី១៧ កំពុងផ្តោតលើការពង្រីកសមត្ថភាពពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលរបស់កម្ពុជា និងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលក្នុងស្រុកនៅទូទាំងពិភពលោក។

ក្រោមមូលបទ ‘ពីផលិតនៅកម្ពុជា ឆ្ពោះទៅពាណិជ្ជកម្មសកល (Cambodia2Global)’ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ នឹងលើកកម្ពស់ផលិតផលកម្ពុជាតាមរយៈវេទិកាពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ដូចជា CambodiaTrade.com និងទីផ្សារផ្សេងៗទៀត។

វេទិកានេះមានវាគ្មិនជំនាញៗដែលអញ្ជើញមកពីក្រុមហ៊ុន Amazon, Microsoft, UNESCO, ADB, Nham 24, ABA និង EU ដើម្បីធ្វើការចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងសង្កត់ធ្ងន់លើសក្តានុពលផ្លាស់ប្តូរនៃ AI ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងសារៈសំខាន់នៃកិច្ចការពារទិន្នន័យក្នុងការជំរុញកំណើន និងនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម។

ចំណុចសំខាន់មួយនៃវេទិកានេះគឺការពិភាក្សាជាក្រុមដែលមានចំណងជើងថា «គោលនយោបាយ និងគោលការណ៍ណែនាំអភិបាលកិច្ចសម្រាប់ការចាប់យកបញ្ញាសប្បនិម្មិត (AI) ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវក្នុងពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល» ដែលបានធ្វើឡើងនាពេលថ្មីៗនេះ។ វេទិកានេះត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយ លោក Sven Callebaut ទីប្រឹក្សាក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងមានវាគ្មិនជាច្រើ​ន​រូបទៀត ដូចជា លោក Phinith Chanthalangsy ទីប្រឹក្សាប្រចាំតំបន់សម្រាប់សង្គម និងវិទ្យាសាស្ត្រមនុស្សរបស់ UNES​C​O​ , លោក អ៊ិន សុវណ្ណ ប្រធាននាយកដ្ឋានបរិវត្តកម្មរដ្ឋាភិបាលឌីជីថលនៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍, លោក Yim Rach​a​r​d នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Quantum Engineering and Manufacturing និង លោក Aris Prabhawa អ្នកតំណាងមកពីក្រុមហ៊ុន Amazon។

កិច្ចពិភាក្សាផ្តោតលើតួនាទីនៃការទទួលយក AI ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវក្នុងការជំរុញអភិបាលកិច្ចពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល ជាមួយនឹងយុទ្ធសាស្រ្តដែលបានស្នើឡើងដើម្បីធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងនវានុវត្តន៍និងក្រមសីលធម៌ ជាពិសេស ជំរុញកំណើនប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងចីរភាពនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។

លោកជំទាវ ជា រដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានលើកឡើងថា៖

«បច្ចេកវិទ្យាដំណើរការសម្រាប់បម្រើឱ្យយើង តាមរយៈ AI នឹងជួយការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ជួយការពារសុវត្ថិភាពទិន្នន័យ និងសញ្ញាសម្គាល់ទំនុកចិត្តពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក(E-Com​me​r​c​e Trust Marks)…ជាដើម។ បច្ចេកវិទ្យាមិនមែនប្រឆាំងនឹងយើងនោះទេ»។

លោកជំទាវ ជា រដ្ឋា បានមានប្រសាសន៍បន្តថា ៖

«ប្រទេសកម្ពុជា កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនៃបដិវត្តន៍ឌីជីថល ហើយដំណើរនេះបាននាំមកនូវកាលានុវត្តភាពថ្មីដ៏អស្ចារ្យ។ វិស័យពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (e- commerce) របស់យើង ត្រូវបានមើលឃើញថា មានអត្រាជោគជ័យក្នុងការអនុវត្តរហូតដល់ ៩២% សម្រាប់ UNTAD eTrade Readiness Assessment ។ ទាំងនោះមិនមែនគ្រាន់តែជាស្ថិតិទេ ប៉ុន្តែជាសក្ខីភាពមួយចំពោះទេពកោសល្យ ការលះបង់ និងភាពធន់របស់ប្រជាជនយើង»។

លោកជំទាវ បានបន្ថែមថា៖ វិស័យពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលប្រៀបបានដូចជាកំលាំងចលករដ៏សំខាន់ដែលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការជួយទ្រទ្រង់ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ការបង្កើនប្រាក់ចំណូលជាតិ និងផ្តល់ឱកាសការងារ ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១នៃរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ឆ្ពោះទៅរកការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឌីជីថលដ៏រឹងមាំ ជាពិសេសស្របតាមទិសដៅអាទិភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការចាប់យកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដែលជាប្រភពកំណើនថ្មី។

លោកជំទាវ បានបន្ថែមថា៖

«វេទិកា ពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល និងពិព័រណ៍អនឡាញដំបូងគេបង្អស់របស់កម្ពុជា ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍អមពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា (CTE) មានគោលបំណងជំរុញការបង្កើតថ្មី លើកកម្ពស់វិស័យពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលនៅកម្ពុជា និងគាំទ្រការជំរុញផលិតផលក្នុងស្រុកឈានទៅកាន់សកលលោកក្រោមប្រធានបទ “ផលិតផលកម្ពុជា ឆ្ពោះទៅកាន់ ពាណិជ្ជកម្មសកល” From Cambodian Made to Global Trade (Cambodia2Global) តាមរយៈផ្សារខេមបូឌាត្រេដរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម»។

លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការ ក៏បានឱ្យដឹងថា៖ ផ្សារខេមបូឌាត្រេដ មានចក្ខុវិស័យក្លាយជាថ្នាលជាតិក្នុងការលើកកម្ពស់ផលិតផលកម្ពុជា ជំរុញផលិតកម្ម, បង្កើនគុណភាព, បង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ ជំរុញការលក់ដូរ និងការនាំចេញផលិតផលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តជាតិ តាមរយៈការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក។

លោក Callebaut ទីប្រឹក្សាក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបើកកិច្ចពិភាក្សាពីរបៀបដែល AI បានចូលទៅក្នុងការសន្ទនាពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

លោកបញ្ជាក់ថា ៖

«កាលពី ២ឆ្នាំមុន យើងមិនទាន់មានទំនាក់ទំនងជាមួយ AI និងពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលទេ ជាពិសេសនៅកម្ពុជា។ តែសព្វថ្ងៃនេះ យើងកំពុងមានវេទិកាស្តីពីពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល AI និងការពិចារណាអំពីសីលធម៌ និងអភិបាលកិច្ច»។

លោក Aris Prabhawa មកពីក្រុមហ៊ុន Amazon បានគូសបញ្ជាក់ពីរបៀបដែល AI បានផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលសកល។ Amazon បានរកឃើញការក្លែងបន្លំ និងស្វ័យប្រវត្តិកម្មនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន។ កាលពីឆ្នាំមុន អាម៉ាហ្ស៊ន បានដកផលិតផលក្លែងក្លាយជាង ៧លានចេញពីគេហទំព័រ។

លោកក៏បានចែករំលែកជាមួយកម្ពុជា ដោយបានលើកឡើងថា ៖

«កម្ពុជាអាចបង្កើនវេទិកាទូរគមនាគមន៍របស់ខ្លួនជាមួយនឹងឧបករណ៍ AI ដូចជា Chatbot សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលដ៏រឹងមាំ និងកុំព្យូទ័រពពក។ លើសពីនេះ ការផ្តួចផ្តើមគំនិតក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកមានទេពកោសល្យក្នុងស្រុកលើវិស័យ AI និងបច្ចេក​វិទ្យា​ឌីជីថល នឹងជួយធ្វើឱ្យប្រទេសកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែងជាសក»។

លោកបណ្ឌិត សុវណ្ណ និងវាគ្មិនផ្សេងទៀតបានរំលឹកឡើងវិញពីសារៈសំខាន់នៃក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិដែលលើកកម្ពស់ការចាប់យក AI ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ខណៈធានាបាននូវអត្ថប្រយោជន៍សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ វេទិកានេះបានអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ អាជីវកម្ម និងអង្គការអន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃសមាហរណកម្ម AI នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល។

រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្របរិវត្តកម្មឌីជីថល ៣ ដំណាក់កាល ដែលរួមមានដូចជា ៖ ការកសាងគ្រឹះ (២០២១-២០២៥) ការទទួលយកឌីជីថល (២០២៦-២០៣០) និង ការបញ្ចប់ (២០៣១-​២០៣៥)។ វិធីសាស្រ្តដ៏ទូលំទូលាយនេះមានគោលដៅបង្កើតប្រព័ន្ធអេកូពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកប្រកបដោយចីរភាព៕