បរទេស ៖ ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់អង្គការណាតូកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះ ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ិនតោន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Joe Biden បានបញ្ជាក់បែបនេះថា ៖ «កាលពីក្នុងឆ្នា២០២០នៅពេលដែលខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមការងារជាប្រធានាធិបតីដំបូងនោះមានសមាជិករបស់អង្គការណាតូតែ៩ប្រទេសប៉ុណ្ណោះដែលបានទំលាក់ខ្ទង់ចំណាយរបស់ខ្លួនបាន២ភាគរយតាមគោលដៅរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តអង្គការណាតូ»។

បញ្ហាចំណាយមិនស្មើភាពគ្នានេះបានបង្កឲ្យមានភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ រហូតមកទល់ព្រឹត្តិការណ៍ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែនដោយប្រទេសរុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០២២ ទើបស្ថានភាពនេះបានត្រឡប់មកល្អប្រសើរបនិ្តចវិញ ដោយសមាជិកណាតូជាច្រើនបាននាំគ្នាបង្កើនចំណាយយោធាជូនសម្ព័ន្ធមិត្តអង្គការណាតូដោយសារតែខ្លាចបារម្ភថា រុស្ស៊ីអាចនឹងបង្កើនប្រតិបត្តិយោធាទៅលើប្រទេសរបស់ពួកគេបន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែន។

យ៉ាងណាក្តី ថ្លែងនៅក្នុងពិធីបើកកម្មវិធី លោក Biden បានអះអាងថា គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់អង្គការណាតូចំនួន២៣ ឬត្រូវជា ២ ភាគ ៣ នៃសមាជិកទាំងអស់បានបញ្ចេញខ្ទង់ចំណាយរបស់ពួកគេគ្រប់គោលដៅ ២ ភាគរយនៃ GDP និងមានខ្លះទៀតបានចំណាយលើសពី ២ ភាគរយថែមទៀតផង។

យ៉ាងណាមិញ គេកត់សំគាល់ឃើញថា ការវិលត្រឡប់មកគិតគូរអំពីបញ្ហាចំណាយយោធាវិញភ្លាមៗនេះនៅមិនទាន់មានភាពស្រុះគ្នានៅឡើយទេ ហើយជឿជាក់ថា ថវិកាសរុបដល់ទៅ ២០ភាគរយនៃកញ្ចប់លុយរួមទាំងអស់របស់អង្គការណាតូនឹងត្រូវយកទៅប្រើប្រាស់ ជាពិសេសផ្តោតតែទៅលើការបញ្ជាទិញអាវុធសំភារៈទ័ពប៉ុណ្ណោះ។

លើសពីនេះសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អឺរ៉ុបខាងកើតមួយចំនួនបូករួមទាំងសមាជិកគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋរបស់អាមេរិកផងបានបង្ហាញការយល់ឃើញថា ខ្ទង់ចំណាយយោធា២ភាគរយនោះគឺមិនមានភាពគ្រប់គ្រាន់ឡើយក្នុងស្ថានភាពនេះដោយគេចង់ឲ្យមានការសម្រេចចិត្តដាក់ចេញគោលការណ៍ថ្មីឲ្យលើសពី២ភាគរយពីព្រោះថាមិនត្រឹមតែព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែនទេសូម្បីតែលទ្ធភាពនៃជម្លោះរវាងចិននិងអាមេរិកក៏បានក្លាយទៅជាក្តីបារម្ភថ្មីរបស់ប្លុកយោធានេះដែរ។

ក្នុងនោះគេអាចមើលឃើញថាសមាជិកណាតូដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប៉ាល់តិក Baltic គឺជាអ្នកដែលបានចំណាយខ្ទង់យោធានេះខ្ពស់ជាងគេលើសពី២ភាគរយហើយក៏គ្មានអ្វីដែលជាសញ្ញាបង្ហាញថាពួកគេនឹងត្រឡប់ក្រោយនូវការសម្រេចចិត្តនេះដែរពោលគឺចាប់តាំងតែពីពេលដែលមានកើតជម្លោះរវាងរុស្សីនិងអ៊ុយក្រែនមក។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លីទុយអានី លោក Laurynas Kasciunas បានប្រាប់ The Defense News ថា ៖ «ពួកយើង(រដ្ឋប៉ាល់តិក)នឹងចាប់ផ្តើមពិភាក្សាគ្នាថាខ្ទង់ចំណាយយោធាដែលគួរតែត្រូវទំលាក់នោះគួរតែយ៉ាងហោចណាស់២,៥ភាគរយ។បើយើងវិភាគឲ្យច្បាស់អំពីអនាគតឬយ៉ាងហោច១ទសវត្សខាងមុខនោះខ្ទង់ចំណាយ ២,៥ភាគរយនេះក្តី ឬ ៣ភាគរយក្តីគឺមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយប្រសិនបើយើងចង់បានប្រព័ន្ធការពារប្រទេសដ៏រឹងម៉ាំនិងទុកចិត្តបានមួយ»។

ដោយឡែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការពារជាតិរបស់ប្រទេសអេស្តូនីវិញក៏បានលើកឡើងដែរថាថ្វីត្បិតតែបច្ចុប្បន្ន២៣ប្រទេសដែលបានចំណាយយោធាបាន២ភាគរយនៃគោលការណ៍របស់ណាតូប៉ុន្តែយើងគួរចាប់ផ្តើមពិភាក្សាទៅលើគោលការណ៍ថ្មីដែលយ៉ាងហោចណាស់មានចំនួនពី២,៥ភាគរយទៅ៣ភាគរយជំនួសវិញ។

យ៉ាងណាក្តី បើគេក្រឡេកទៅមើលសហរដ្ឋអាមេរិកវិញដែលជាអ្នកដឹកនាំប្លុកយោធាដ៏ធំនេះបច្ចុប្បន្នខ្ទង់ចំណាយយោធារបស់ខ្លួនដែលបានផ្តល់ឲ្យណាតូមានទៅដល់៣ភាគរយនៃ GDP របស់គេប៉ុន្តែបើយោងតាមការព្យាករណ៍របស់សភាជាតិអាមេរិកខ្លួនឯងបានឲ្យដឹងថានៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣៤ខាងមុខខ្ទង់ចំណាយនេះនឹងធ្លាក់មកត្រឹមតែ២,៥ភាគរយវិញ៕