ដង្កូវ ជាបញ្ហាមួយដែលកសិករនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនកំពុងជួបប្រទះ ជាពិសេសប្រភេទដង្កូវទ័ព និងដង្កូវកាត់ដើមដែលមានប្រភពផ្សេងគ្នា។ ហេតុនេះហើយទើបក្រសួងកសិករកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ បានផ្សព្វផ្សាយនូវចំណេះដឹងសំខាន់ៗទាក់ទឹងប្រភេទដង្កូវ ក៏ដូចជាវិធានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដល់កសិករ។

សម្រាប់បញ្ហាដង្កូវទ័ព និងដង្កូវកាត់ដើម មានច្រើនប្រភេទនៅលើពិភពលោក ប៉ុន្តែនៅតំបន់អាស៊ី ប្រភេទចម្បងៗដែលបំផ្លាញដំណាំស្រូវ រួមមាន ដង្កូវកាត់កួរ ដង្កូវហ្វូង និងដង្កូវកាត់ដើម ដែលស្ថិតនៅក្នុងគ្រួសារមេអំបៅរាត្រីចរ និងលំដាប់ស្លាបស្រការដោយមេអំបៅមួយអាចពងបានពី ៨០០-១០០០ពង ក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍នៃវដ្តជីវិតមេអំបៅ។

ចំពោះដង្កូវទ័ព វាស៊ីបំផ្លាញគ្រប់ដំណាក់កាលលូតលាស់នៃដំណាំស្រូវ ដោយដង្កូវនៅតូចៗអាចស៊ីបានតែស្រទាប់ជាលិកាស្លឹក ឯដង្កូវធំវាអាចស៊ីកាត់ស្លឹក និងដើមសំណាបខ្ចីៗត្រឹមគល់ រហូតដល់អាចកាត់កួរស្រូវបានថែមទៀតផង។ នៅពេលមានការផ្ទុះឡើងដង្កូវទ័ពកាន់តែច្រើន វាអាចបម្លាស់ទីជាហ្វូងៗពីស្រែមួយទៅស្រែមួយទៀត ទើបគេហៅថា «ដង្កូវទ័ព»។

មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានការផ្ទុះឡើងនៃប្រភេទដង្កូវទាំងនេះដោយសារការរាំងស្ងួតអូសបន្លាយរយៈពេលយូរ ហើយបន្ទាបប់មកមានភ្លៀងខ្លាំង ដោយភាពរាំងស្ងួតរយៈពេលយូរបានធ្វើឱ្យសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍មួយចំនួនបាត់បង់ ទន្ទឹមនឹងនោះក៏មានទឹកលិចធ្វើឱ្យដង្កូវទ័ព និងដង្កូវកាត់ដើមប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅលើដំណាំស្រូវ។ ស្របពេលមួយនឹងការលូតលាស់ល្អរបស់ដំណាំស្រូវ ដែលជាប្រភពចំណី និងទីជម្រករបស់ពួកវាបានយ៉ាងល្អ ធ្វើឱ្យដង្កូវទាំងនោះមានលទ្ធភាពបង្កើនកូនចៅបានកាន់តែច្រើន រាលដាលបំផ្លាញពីស្រែមួយទៅស្រែមួយទាំងហ្វូងៗ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងវិធានការគ្រប់គ្រង កសិករអាចធ្វើថ្នាលសំណាបស្ថិតនៅដាច់ឆ្ងាយពីកន្លែងស្មៅចង្រៃ ភ្ជួរដីស្រែណាដែលនៅទំនេរ និងសម្អាតស្រែដោយដកស្មៅនៅក្នុង និងជុំវិញស្រែចោលឱ្យស្អាត។ មួយវិញទៀត គេក៏អាចលែងហ្វូងទាចូលក្នុងស្រែឱ្យស៊ីដដង្កូវ ឯមេអំបៅត្រូវបានចាប់ស៊ីដោយពពួកពីងពាងក្នុងស្រែ ក្រៅពីនេះមានពងរបស់មេអំបៅ ក៏ត្រូវបានបំផ្លាញដោយពពួកឪម៉ាល់ផងដែរ។

 ក្នុងករណីមានផ្ទុះឡើងនៃដង្កូវទ័ព ចំពោះស្រែដែលគ្នានទឹក កសិករត្រូវជីកចង្អូរតាមព្រំស្រែ ឬព័ទ្ធជុំវិញស្រែដែលជាប់ជាមួយព្រៃ ឬចំការចេក ឬមានស្មៅចង្រៃដុះច្រើននៅតាមព្រំ ដោយចង្អូរត្រូវមានមុខទំហំ ៣០សង់ទីម៉ែត្រ ជម្រៅ ២០សង់ទីម៉ែត្រ រួចរោយផេះពីលើ ហើយនៅពេលដង្កូវចូលច្រើន គេអាចបាញ់ថ្នាំកសិកម្មតាមចង្អូរនោះក៏បាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គេអាចប្រើមែកឈើស្រស់ ដើម្បីធ្វើជាម្លប់យកទៅរាយក្នុងស្រែ ដោយដាក់គម្លាត ៤-៥ម៉ែត្រ ដាក់ចាប់ពីម៉ោង ៧កន្លះព្រឹក ដល់ម៉ោង ៣រសៀល បើមេឃស្រឡះមានកម្ដៅខ្លាំង ហើយរាល់ ២-៣ម៉ោងម្ដងត្រូវប្រមូលដង្កូវកម្ទេចចោល។

ដោយឡែក ចំពោះស្រែដែលមានទឹក ឬជិតប្រភពទឹក គេត្រូវបញ្ចូលទឹកបន្ថែមទៅក្នុងសំណាប សន្ទូង ឬពង្រោះឱ្យលិចដល់ចុង រួចប្រើស្បៃមុងអូសប្រមូលដង្កូវយកទៅកម្ទេចចោល។ សម្រាប់ការកម្ទេចប្រភពដង្កូវហ្វូងនៅជុំវិញស្រែ កសិករអាចសម្អាតស្មៅចង្រៃ ប្រមូលកម្ទេចកម្ទីដែលជាជម្រក និងប្រភពដង្កូវទ័ពលាក់ខ្លួនយកទៅដុតកម្ទេចចោលតែម្ដង។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការប្រើប្រាស់ថ្នាំកសិកម្ម ជាជម្រើសចុងក្រោយដែលត្រូវអនុវត្ត ដោយមុននឹងប្រើប្រាស់ថ្នាំកសិកម្ម កសិករគួរប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយនឹងមន្ត្រីជំនាញកសិកម្ម និងអនុវត្តតាមកម្រិត ក៏ដូចជារបៀបប្រើប្រាស់ដែលបានណែនាំនៅលើសំបកថ្នាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៕