បរទេស ៖ នៅពេលដែលអ្នកសម្លឹងមើលផែនដីនៅលើភូគោល ឬផែនដីចេញពីផ្កាយរណប យើងនឹងមិនអាចបែងចែកបានទេថា ប្រទេសទាំង ២៤៥ នៅលើពិភពលោកនេះកំពុងតែបែងចែកគ្នាដោយព្រំដែនទឹក, ព្រំដែនដី, ព្រំដែនអាកាស, ព្រំដែនសាសនា, ព្រំដែននយោបាយរវាងគ្នានោះទេ។

អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយចាប់តាំងតែពីសម័យសង្គ្រាមលោកទី១ និងលោកទី២ មេដឹកនាំ និងពលរដ្ឋពិភពលោកតែងតែស្រម៉ៃចង់បានសន្តិភាពរវាងគ្នារហូតមកហើយក្នុងនោះនៅគ្រាមួយនៃចុងសង្គ្រាមលោកទី២ ក៏មានកើតចេញជាគំនិតនៃមេដឹកនាំមួយចំនួនដើម្បីអាចរៀបចំប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលមួយដែលអាចគ្រប់គ្រងលើពិភពលោកផងដែរ ឬអាចមានន័យថា ពិភពលោកនឹងក្លាយទៅជាប្រទេសតែមួយ ដោយសង្ឃឹមថានឹងអាចរារាំងមិនឲ្យកើតមានសង្គ្រាមលោកជាលើកទី៣ ឬទី៤ ទៀតនោះទេ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ទ្រឹស្តីនេះមិនទទួលបានការគាំទ្រឡើយ ហើយក៏រលាយទៅវិញបាត់ភ្លាមៗដែរ ប៉ុន្តែប្រសើនបើយើងសាកគិតមើលថា ប្រសិនបើពិភពលោកនឹងអាចក្លាយទៅជាប្រទេសតែមួយ និងស្ថិតនៅក្រោមប្រព័ន្ធដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលតែមួយនោះវិញ តើនឹងអាចមានរឿងអ្វីកើតឡើង ?

ច្បាស់ណាស់ អ្វីដែលយើងអាចរំពឹងទុកជាមុនបានប្រសិនបើការស្រមើស្រម៉ៃនេះអាចក្លាយជាការពិត គឺពិភពលោកនឹងមិនអាចកើតឡើងនូវសង្គ្រាមលោកទៀតឡើយ ហើយក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរទាំង ១ ៧០០គ្រាប់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះអាចនឹងត្រូវបោះបង់ចោលទៀតផង ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី វាត្រូវការពេលវេលារៀបចំពីចំណុចសូន្យឡើងមកវិញ នោះមានន័យថា ប្រហែលជាអាចត្រូវការពេលវេលាដល់ទៅរាប់រយ ឬរាប់ពាន់ឆ្នាំក្នុងការកសាងប្រទេសតែមួយគត់លើពិភពលោកនេះឡើង។

ភាពខុសគ្នានៃភាសា វប្បធម៍ ការរស់នៅ របៀបធ្វើការងារ ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និងកិច្ចការងាររាប់សិបមុខទៀតនឹងត្រូវរៀបចំឡើងវិញទាំងអស់។ តែទោះបីជាវាមិនអាចទៅរួច យើងនៅតែអាចសាកស្រម៉ៃមើលបន្ថែមទៀតថា វាពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះប្រសិនបើវាអាចកើតឡើងជាការពិត។

ទី១ មិនមានសង្គ្រាមរវាងគ្នា, ចំណែកឯទី២ នោះ យើងនឹងអាចចូលរួមក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅនឹងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតតាមរយៈការបែងចែកធនធានឲ្យបានស្មើភាពគ្នាក្នុងនាមជាអ្នករស់នៅក្នុងប្រទេសតែមួយ។ អត្ថប្រយោជន៍ទី៣ ដែលអាចជឿជាក់ថានឹងអាចកើតឡើងសម្រាប់ពិភពលោកនេះក្នុងពេលក្លាយជាប្រទេសតែមួយគត់នោះគឺថា ភាពស្មើភាពគ្នានៃការអប់រំការទទួលបានសិទ្ធិទទួលបានសេវាកម្មសុខាភិបាលដូចគ្នា និងគុណភាពជីវិតកម្រិតខុសគ្នាតិចតួចពីព្រោះថាយើងនឹងអនុវត្តទៅតាមច្បាប់ និងគោលនយោបាយតែមួយ។

អ្វីដែលយើងមិនអាចមើលឃើញច្បាស់ចំពោះពិភពលោកនៅពេលដែលយើងនឹងក្លាយទៅជាប្រទេសតែមួយគត់ និងប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលតែមួយនោះគឺថា តើអ្នកណាដែលអាចក្លាយជាអ្នកដឹកនាំប្រទេសរួមគ្នានេះបាន។ បើមេដឹកនាំដែលនឹងមកគ្រប់គ្រងប្រទេសនេះអាចធ្វើឲ្យពិភពលោកធ្លាក់ចូលក្នុងភាពអន្តរាយបានគ្រប់ពេល ពីព្រោះថាវាគឺជាទឹកដីដ៏ធំមហិមាមួយ ហើយនៅរៀងរាល់ពេលនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណែងនេះ វាប្រាកដណាស់នឹងជៀសមិនរួចឡើយនូវការព្យាយាមប្រើប្រាស់សកម្មភាពសូកប៉ាន់ និងការប្រើប្រាស់អំពើពុករលួយនៅតាមតំបន់ដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។

មួយវិញទៀត ផលប៉ះពាល់ដែលយើងមិនអាចនឹកស្មានបាន និងជាឧទាហរណ៍ដែលពិភពលោកធ្លាប់បានឆ្លងកាត់រួចមកហើយកាលពីសម័យហ៊ីត្លែរដែលបុរសអាល្លឺម៉ង់រូបនេះបានព្យាយាមគ្រប់គ្រងពិភពលោក ប៉ុន្តែគាត់បែរជាបានបំផ្លាញនូវប្រព័ន្ធដឹកនាំតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងជ្រើសយកការសម្លាប់រង្គាលលើក្រុមមនុស្សដែលគាត់មិនចូលចិត្តទៅវិញដើម្បីអាចកែប្រែប្រទេសតែមួយគត់នេះទៅតាមគោលការណ៍ និងទស្សនៈនយោបាយរបស់ខ្លួនទៅវិញ។

កាន់តែអាក្រក់នោះទៅទៀត នៅពេលដែលមនុស្សទាំងអស់រស់នៅក្រោមដំបូលតែមួយ ប្រាកដណាស់គំនិតបែបជាតិនិយមនឹងលែងមាននៅក្នុងគំនិតរបស់ពួកគេទៀតហើយ ពីព្រោះថាគំនិតបែបជាតិនិយមនេះហើយដែលបានធ្វើឲ្យមានការប្រណាំងប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ និងបច្ចេកវិទ្យាដែលជួយឲ្យយើងទទួលបានភាពងាយស្រួលក្នុងការរស់នៅដូចសព្វថ្ងៃ។

ងាកទៅអ្វីដែលយើងចង់បានពីដំបូងឡើងវិញថា ប្រទេសតែមួយគត់លើពិភពលោកនឹងអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមនោះ តែមិនប្រាកដនោះទេ ពីព្រោះថាពលរដ្ឋដល់ទៅរាប់ពាន់លាននឹងមិនខ្វះទេអ្នកដែលមិនពេញចិត្តទៅនឹងប្រព័ន្ធដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលតែមួយដែលនោះវានឹងអាចបង្កទៅជាជម្លោះ ការធ្វើបាតុកម្ម និងការប៉ះទង្គិចគ្នាស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងចំណែកឯវប្បធម៍នៃការសូកប៉ាន់​ និងការរស់នៅដែលមិនសមតុល្យគ្នានឹងកើតឡើងនៅតាមតំបន់កាន់តែច្រើនឡើង និងក្លាយទៅជាវប្បធម៍ដ៏អាក្រក់មិនអាចកែប្រែទៀតផង។

យ៉ាងណាក៏ដោយ វាគ្រាន់តែជាទ្រឹស្តី និងការស្រមើស្រម៉ៃរបស់មនុស្សមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះថាការបញ្ចុះបញ្ចូលមនុស្សមួយផែនដីឲ្យទទួលយករបៀបនៃការរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលតែមួយគឺជារឿងដែលមិនអាចទៅរួចនោះទេ ប៉ុន្តែប្រហែលជាអាចក្នុងពេលដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតណាមួយ ប្រសិនបើសង្គ្រាមលោកលើកទី៣កើតឡើង ហើយអ្វីៗនឹងចាប់ផ្តើមពីចំណុចសូន្យឡើងវិញទាំងអស់៕