សេដ្ឋកិច្ច
ហិរញ្ញវត្ថុ
អចលនទ្រព្យ
ជំនួញ
អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម
អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
មាតិកាឌីជីថល
Khmer Insider
មរតកគំនិត
កម្ពុជា 360°
វិថីហិរញ្ញវត្ថុ
ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ៖ បន្ថែមពីលើការខូចខាតដែលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩បានបង្កឡើង សង្គ្រាមរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ីទៅលើប្រទេសអ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យដំណើរថមថយនៃសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកកាន់តែធ្លាក់ល្បឿនរហូតមកដល់គ្រាមួយដែលអាចក្លាយជាដំណាក់កាលអូសបន្លាយ ក្នុងនោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្សោយថាមពល ហើយអតិផរណាចេះតែកើនឥតឈប់ឈរ។ នេះបើតាមធនាគារពិភពលោកបានបញ្ជាក់នៅក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយមួយក្រោមចំណងជើងថា Global Economic Prospects ដែលសារព័ត៌មាន AMS ទទួលបាននៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។
បញ្ហានេះបានកើនឡើងនូវហានិភ័យនៃអតិផរណារួមនឹងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច (stagflation) ដែលអាចធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសមានចំណូលកម្រិតមធ្យម និងកម្រិតទាបជួបនូវផលវិបាក។ នៅក្នុងកម្រិតសាកល កំណើនសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងស្រុតចុះពី ៥,៧ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២១ មកនៅត្រឹម ២,៩ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដែលទាបជាងច្រើនប្រៀបធៀបទៅនឹង ៤,១ភាគរយ ត្រូវបានប្រមើលទុកកាលពីខែមករាដើមឆ្នាំនេះ។ តាមការរំពឹងទុក កម្រិត ២,៩ ភាគរយនេះ នឹងនៅទ្រឹងសំកាំងរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣ និង២០២៤ ដោយសារតែសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបង្កការបន្ទុចបង្អាក់ដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច, ការវិនិយោគ និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ហើយក្នុងរយៈពេលខ្លីខាងមុខ តម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក៏នឹងធ្លាក់ចុះ រីឯគោលនយោបាយអន្តរាគមន៍ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងរូបិយវត្ថុក៏នឹងត្រូវដកថយដែរ។
ជាលទ្ធផលនៃការខូចខាត សេដ្ឋកិច្ចដោយសារជំងឺរាតត្បាត និងសង្គ្រាម ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងឆ្នាំនេះ នឹងមានកម្រិត ៥ ភាគរយ ទាបជាងកម្រិតដែលធ្លាប់មានកាលពីមុនសម័យផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩។
លោក ដេវីដ ម៉ាល់ប៉ាស់ (David Malpass) ប្រធានក្រុមធនាគារពិភពលោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖
“សង្គ្រាម នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន, វិធានការបិទខ្ទប់នៅក្នុងប្រទេសចិន, ការបន្ទុចបង្អាក់ដល់ខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងហានិភ័យនៃអតិផរណារួមនឹងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងតែសង្កត់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនឱ្យងើបរួច។ ប្រទេសជាច្រើននឹងគេចមិនផុតពីដំណើរធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចឡើយ”
លោក ម៉ាល់ប៉ាស់ បន្តទៀតថា ជាទីផ្សារសម្លឹងទៅមុខ ដូច្នេះអ្វីដែលជាកិច្ចការបន្ទាន់នោះគឺត្រូវជំរុញផលិតកម្មឱ្យសកម្មថែមទៀត ហើយចៀសវាងឱ្យបាននូវការដាក់របារពាណិជ្ជកម្ម។ ការផ្លាស់ប្តូរក្នុងគោលនយោបាយផ្នែកសារពើពន្ធ រូបិយវត្ថុ អាកាសធាតុ និងបំណុល ក៏ជាកិច្ចការចាំបាច់ត្រូវធ្វើដែរ ដើម្បីបង្ការឱ្យបាននូវការបែងចែកធនធានមិនចំគោលដៅ និងសមភាព។
របាយការណ៍ Global Economic Prospects ដែលចេញផ្សាយក្នុងខែមិថុនានេះ ធ្វើការវាយតម្លៃជាលក្ខណៈ ប្រព័ន្ធជាលើកដំបូងអំពីការណ៍ថា តើគេអាចប្រៀបធៀបស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសាកលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ទៅនឹងស្ថានភាពអតិផរណារួមនឹងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច (stagflation) កាលពីក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដោយរបៀបណា ជាមួយនឹងការសង្កត់ធ្ងន់ជាពិសេសលើសំណួរថា តើអតិផរណារួមនឹងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច នេះអាចនឹងជះឥទ្ធិពលដូចម្តេចខ្លះទៅលើទីផ្សារដែលកំពុងលេចឡើងថ្មី និងទៅលើបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចឱ្យងើបឡើងវិញពីស្ថានភាពអតិផរណារួម និងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ចបាន គេចាំបាច់ត្រូវបង្កើនអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿន ដែលជាដើមចមបង្កឱ្យមានការផ្ទុះវិបត្តិហិរញវត្ថុតៗគ្នានៅតាមទីផ្សារដែលកំពុងលេចឡើងថ្មី និងក្នុងបណ្តាប្រទេសដែលកំពុងអភវិឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនាសម័យនោះ។
លោក អាយហាន់ កូសេ (Ayan Kose) ប្រធានក្រុម Prospects Group នៃក្រុមធនាគារពិភពលោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចាំបាច់ត្រូវតែថ្លឹងថ្លែងរវាងតម្រូវការនៃភាពចាំបាច់ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពសារពើពន្ធ ជាមួយនឹងតម្រូវការក្នុងការសម្រាលផលប៉ះទង្គិចរបស់វិបត្តិដែលកំពុងកើតមានផ្ទួនៗគ្នាទៅ លើពលរដ្ឋក្រីក្របំផុតរបស់ខ្លួននាពេលបច្ចុប្បន្ន។
លោក កូសេ បន្តទៀតថា ៖ “ការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពីការសម្រេចចិត្តផ្នែកគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ, ការបង្កើនអានុភាពនៃក្របខណ្ឌគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុគួរឱ្យទុកចិត្តបាន, និងការការពារឱ្យបាននូវឯករាជ្យភាពរបស់ធនាគារកណ្តាលទាំងអស់នេះ អាចមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការជួយគ្រប់គ្រងឱ្យបាននូវក្តីរំពឹងទុកចំពោះកម្រិតអតិផរណា និងក៏ជួយកាត់បន្ថយបានដែរនូវបរិមាណវិធានការរឹតបន្ដឹងផ្នែកគោលនយោបាយ ដែលចាំបាច់សម្រាប់ធ្វើឱ្យមានឥទ្ធិពលសមតាមបំណង ដែលចង់បានទៅលើអតិផរណា និងសកម្មភាពនានា។
មានទិដ្ឋភាពធំៗបី ដែលស្រដៀងគ្នាទៅនឹងស្ថានភាពក្នុងសម័យទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ក្នុងនោះគឺ អតិផរណា ដែលបង្កឡើងដោយសកម្មភាពរំខានឥតឈប់ឈរនៅខាងផ្នែកផ្គត់ផ្គង់ ផ្តើមចេញពីគោលនយោបាយរ៉ាប់រងខ្ពស់ផ្នែករូបិយវត្ថុ ដែលមាននៅតាមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនអស់ពេលជាយូរ, លទ្ធភាពដែលកំណើនសេដ្ឋកិច្ចត្រូវធ្លាក់ចុះ, និងភាពងាយរងគ្រោះដែលទីផ្សារថ្មីៗ និងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវប្រឈមមុខ ជាពិសេសទាក់ទិនទៅនឹងការរឹតបន្ដឹងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ ដែលជាភាពចាំបាច់សម្រាប់គ្រប់គ្រងកម្រិតអតិផរណាឱ្យបាន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានភាពដែលកំពុងតែស្តែងឡើងនៅពេលនេះមានសភាពខុសគ្នាច្រើនទិដ្ឋភាពពីអ្វីដែលធ្លាប់មាននៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដូចជា៖ បច្ចុប្បន្ន តម្លៃប្រាក់ដុល្លារនៅតែរក្សាភាពរឹងមាំនៅឡើយ ខុសគ្នាស្រឡះពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដែលតម្លៃរបស់វាចុះខ្សោយខ្លាំងមែនទែន; កំណើនភាគរយលើថ្លៃមុខទំនិញនៅមានទំហំតូចជាងប្រៀបទៅនឹងសម័យទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ហើយបញ្ជីសមតុល្យនៅតាមស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗក៏នៅរក្សា បានភាពរឹងមាំនៅឡើយដែរ។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀតខុសពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ធនាគារកណ្តាលនៅតាមបណ្តាប្រទេសជឿនលឿន និងនៅតាមបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ បច្ចុប្បន្ននេះពួកគេមានអាណត្តិរបស់ខ្លួនច្បាស់លាស់ក្នុងការរក្សាស្ថេរភាពតម្លៃ ហើយនៅក្នុងអំឡុងពេលបីទសវត្សរ៍កន្លងទៅ ពួកគេខំកសាងបាននូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះគួរឱ្យជឿជាក់បាននៅក្នុងការសម្រេចឱ្យបានគោលដៅអតិផរណានៅតាមប្រទេសរបស់គេរៀងៗខ្លួនផងដែរ។
អតិផរណាកម្រិតសាកលត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងមានកម្រិតមធ្យមក្នុងឆ្នាំក្រោយ ប៉ុន្តែវាអាចស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតមួយ នៅហួសគោលដៅដែលប្រទេសជាច្រើនបានកំណត់ទុក។ របាយការណ៍នេះបានធ្វើការកត់សម្គាល់ដែរថា ប្រសិនអតិផរណាចេះតែបន្តកើន ការធ្វើតាមដំណោះស្រាយនៃបញ្ហាអតិផរណារួមនឹងដំណើរមិនចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច ដូចកាលកន្លងមក អាចនឹងបណ្តាលឱ្យសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដាំក្បាលចុះកាន់តែខ្លាំង អមដោយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុនៅ តាមទីផ្សារថ្មីៗ និងនៅតាមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផងដែរ។
របាយការណ៍នេះក៏បានលើកឡើងផងដែរអំពីទស្សនវិស័យស៊ីជម្រៅអំពីថា តើសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនជះឥទ្ធិពលដូច ម្តេចខ្លះទៅលើទីផ្សារថាមពល ដែលបង្កភាពអាប់អួរដល់ទស្សនវិស័យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសាកលោក។ សង្គ្រាមនេះ បានធ្វើឱ្យថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈហក់ឡើងយ៉ាងគំហុក សឹងតែនៅគ្រប់ផ្នែកទំនិញជួញដូរទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធថាមពល។ ថាមពលកាន់តែឡើងថ្លៃធ្វើឱ្យចំណូលពិតធ្លាក់ចុះ, ធ្វើឱ្យថ្លៃដើមនៃផលិតកម្មកាន់តែកើន, ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុកាន់ តែមានភាពរឹតបន្ដឹង, នឹងកាន់តែរឹតត្បិតដល់គោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសនៅក្នុងបណ្តាប្រទេស ដែលនាំចូលថាមពលពីក្រៅ។
នៅតាមបណ្តាប្រទេសជឿនលឿនឯណោះវិញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានព្យាករទុកថានឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក គឺពីកម្រិត ៥,១ ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ មកនៅត្រឹម ២,៦ ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ មានន័យថា ធ្លាក់ចុះកម្រិត ១,២ ភាគរយ ដែលទាបជាងកម្រិតដែលបានប្រមើលទុកកាលពីខែមករាកន្លងទៅ។ កំណើនត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងរក្សា កម្រិតមធ្យមត្រឹម ២,២ ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញអំពីការបន្តចំហាយនៃការធ្វើអន្តរាគមន៍ ផ្នែកសារពើពន្ធ និងរូបិយវត្ថុចាប់តាំងពីសម័យរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ មក។
នៅក្នុងចំណោមបណ្តាសេដ្ឋកិច្ចដែលលេចឡើងថ្មី និងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានព្យាករទុកថានឹងធ្លាក់ចុះពីកម្រិត ៦,៦ ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ មកនៅត្រឹមកម្រិត ៣,៤ ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដែលបញ្ចាក់ថាទាបជាងកម្រិតប្រចាំឆ្នាំ ៤,៨ ភាគរយ ដែលគេធ្លាប់ឃើញនៅក្នុងចន្លោះពេលពីឆ្នាំ ២០១១ មកដល់ឆ្នាំ ២០១៥។ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានពីសំណាក់សង្គ្រាមនេះនឹងមានសភាពធំលើសលប់លើវិធានការជំរុញលើកទឹកចិត្ត សម្រាប់អ្នកនាំចេញទំនិញនានាក្នុងរយៈពេលខ្លីទៅទៀត ដោយសារតែថាមពលឡើងថ្លៃ។ ការប្រមើលទុកសម្រាប់កំណើនក្នុងឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានសើរើបន្ទាបមកវិញរហូតដល់ជិតទៅ ៧០ ភាគរយនៃបណ្តាសេដ្ឋកិច្ចលេចមុខថ្មី និងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងនោះភាគច្រើនជាប្រទេសនាំចូលទំនិញស្បៀងអាហារ និងបួនភាគប្រាំនៃប្រទេសមានចំណូលទាប។ របាយការណ៍នេះ បានគូសរំលេចអំពីភាពចាំបាច់ត្រូវមានចំណាត់ការច្បាស់លាស់ផ្នែកគោលនយោបាយនៅកម្រិតសាកល និងកម្រិតជាតិ ដើម្បីបញ្ចៀសឱ្យបាននូវវិបាកយ៉ាងអាក្រក់របស់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ទៅលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ចំណាត់ការនោះរួមមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាជាសាកល ដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ទៅលើអ្នកដែលរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម, បង្កើតចំណាត់ការនានាធ្វើជាទ្រនាប់សម្រាប់រងការជះឥទ្ធិពលពីសំណាក់ប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃគំហុក, ជំរុញល្បឿនសម្រាលបន្ទុកបំណុល និងពង្រីកការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅតាមបណ្តាប្រទេសមានចំណូលទាប។ លើសពីនេះទៅទៀត ចំណាត់ការនេះត្រូវរួមបញ្ចូលការឆ្លើយតបយ៉ាងស្វាហាប់របស់ផ្នែកផ្គត់ផ្គង់នៅកម្រិតជាតិ ទន្ទឹមគ្នានឹងការខិតខំរក្សាទីផ្សារមុខទំនិញសាកលោកឱ្យបន្តដំណើរការបានល្អ៕
ជីវប្រវត្តិ: លោកមានបទពិសោធន៍ជាង ១០ឆ្នាំក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច អប់រំ សង្គម និងកម្សាន្ត។ បច្ចុប្បន្នលោកជាការីនិពន្ធនៃសារព័ត៌មាន AMS Economy។
របាយការណ៍ថ្មីៗ
មើលទាំងអស់ ➧
Khmer Insider ជាកម្មវិធីវីដេអូឯកសារមួយដែលបង្កើតឡើងដើម្បីបំផុសគំនិតយុវជន
បទយកការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
• 16/10/2024
Khmer Insider ជាកម្មវិធីវីដេអូឯកសារមួយដែលបង្កើតឡើងដើម្បីបំផុសគំនិតយុវជនឲ្យក្លាហានចាប់យកក្តីស្រមៃ ឬចាប់អារម្មណ៍លើការបង្កើតអាជីវកម្មថ្មីៗជាមួយគំនិត ទុន និងឱកាសទីផ្សារផ្សេងៗ
ព័ត៌មានទូទៅ
មើលទាំងអស់ ➧
កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ រកចំណូលបានជិត ៥០លានដុល្លារ នៅត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២៥
Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច
• 18/02/2026
កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ក្នុងត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២៥ កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុរកចំណូលបានសរុបប្រហែល ៤៧,៤៧ លានដុល្លារ
រកឃើញហើយ ! ម្ចាស់រង្វាន់សាច់ប្រាក់ទាំង ៣ រូប ដំបូង ដែលឈ្នះពីការប្រើប្រាស់ LOLC Mobile!
ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម
• 18/02/2026
អតិថិជនប្រើប្រាស់ LOLC Mobile សម្រាប់ការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃ មិនត្រឹមតែទទួលបានភាពងាយស្រួលក្នុងការទូទាត់នោះទេ អតិថិជនថែមទាំងទទួលបានអត្រាការប្រាក់ ៤% ក្នុងមួយឆ្នាំ
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ ៖ បច្ចេកវិទ្យា AI ជាកម្លាំងចលករយ៉ាងសំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រយៈពេល ១០ ទៅ ២០ ឆ្នាំខាងមុខ
ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
• 18/02/2026
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ បានលើកឡើងថា បច្ចេកវិទ្យា AI ជាកម្លាំងចលករយ៉ាងសំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រយៈពេល ១០ ទៅ ២០ ឆ្នាំខាងមុខ
កម្មវិធីពិសេសរបស់ AMS ECONOMY
ព័ត៌មានសង្ខេប
ព័ត៌មានផ្សេងៗទៀត
ក្រសួងរៀបចំដែនដី សហការជាសមាគមធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ បើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាល ស្តីពី ការប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល
ចាប់ផ្តើមឥឡូវនេះ គឺល្អបំផុត! មានទឹកប្រាក់តិចតួចក៏អាចចាប់ផ្តើមសន្សំសម្រាប់កូនៗលោកអ្នកបាន!
Account
Security
Favourite Content