បរទេស៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី Financial Times បានរាយការណ៍ថា ឥណ្ឌា និងចិន ចាប់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាឡើងវិញបន្ទាប់ពីភាពតានតឹងព្រំដែនជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ខណៈដែលសម្ពាធពន្ធរបស់ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក Donald Trump កំពុងគំរាមកំហែងលើសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងពីរ។

ថ្មីៗនេះ អ្នកការទូតកំពូលរបស់ចិនបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចមួយទៅកាន់ទីក្រុងញូវដេលី បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរធ្លាប់បានប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែនក្នុងឆ្នាំ២០២០។ យ៉ាងណាមិញ ការរំខានដោយសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រធានាធិបតី Donald Trump បានបង្កើតជាឱកាសបើកចំហមួយសម្រាប់ចិន និងឥណ្ឌាក្នុងការផ្សះផ្សារទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេ។

កាលពីថ្ងៃចន្ទ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា លោក S Jaishankar បានលើកឡើងថា ៖ ដោយបានឃើញផលលំបាកក្នុងកិច្ចទំនាក់ទំនងនាពេលកន្លងទៅ ពេលនេះប្រទេសទាំងពីរកំពុងស្វែងរកកិច្ចការរួមគ្នាឆ្ពោះទៅមុខ ។ ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក Wang Yi លើកឡើងដែរថា ភាគីទាំងពីរគួរតែចាត់ទុកគ្នាជាដៃគូទៅវិញទៅមកជាជាងការចាត់ទុកគ្នាជាសត្រូវ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឲ្យកាន់តែប្រសើរ។

សូមជម្រាបថា លោក Wang Yi នឹងជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Narendra Modi នៅថ្ងៃអង្គារ៍សប្ដាហ៍នេះ ខណៈដែលលោក Jaishankar បានបង្ហើបថា ការជួបគ្នានេះនឹងពិភាក្សាលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរួមទាំងពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន, ការធ្វើធម្មយាត្រា, ទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន និងការចែករំលែកទិន្នន័យទន្លេ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ លោក Wang Yi ក៏នឹងជួបជាមួយទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរបស់ឥណ្ឌា Ajit Doval ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបន្ថយភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ចិន និងឥណ្ឌា មានភាពល្អក់កករនឹងគ្នាអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងកាន់តែតានតឹង បន្ទាប់ពីទាហានឥណ្ឌា ២០ នាក់ និងទាហានចិន(មិនបញ្ជាក់ពីចំនួន) ត្រូវបានស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែនហិម៉ាឡៃយ៉ានកាលពីឆ្នាំ២០២០។ ក្រោយមក ភាពតានតឹងកាន់តែក្តៅគគុកម្តងទៀតនៅឆ្នាំ២០២៥ នេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្គត់ផ្គង់អាវុធរបស់ចិនទៅកាន់ប៉ាគីស្ថានក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាន រយៈពេល ៤ ថ្ងៃកាលពីខែឧសភា។

ជាការកត់សម្គាល់ ចាប់តាំងពី Trump ដំឡើងពន្ធយ៉ាងខ្លាំងលើប្រទេសទាំងពីរក្នុងឆ្នាំនេះ គេមើលឃើញថា វាគឺជាឱកាសមួយសម្រាប់ចិន និងឥណ្ឌាក្នុងការផ្សះផ្សារទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេឡើងវិញ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Narendra Modi ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំចិន Xi Jinping នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃនៅក្នុងទីក្រុង Tianjin ចាប់ពីថ្ងៃទី ៣១ ខែសីហាខាងមុខនេះ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS នៅប្រទេសរុស្ស៊ីកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន មេដឹកនាំទាំងពីរបានជួបគ្នាជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីជម្លោះព្រំដែន។

នៅក្នុងខែនេះ Trump បានដាក់ពន្ធ ៥០% លើការនាំចូលពីឥណ្ឌា ដែលជាអត្រាខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងចំណោមដៃគូពាណិជ្ជកម្មរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដែលឥណ្ឌាបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៊ី។ លោក Praveen Donthi អ្នកវិភាគជាន់ខ្ពស់មកពីឥណ្ឌា បានលើកឡើងថា បន្ទាប់​ពី​មានភាព​តានតឹង​អស់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំ វាដល់ពេលហើយដែលត្រូវផ្សារភ្ជាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ ខណៈដែលកំពុងមានសម្ពាធពីសង្គ្រាមពន្ធគយរបស់ Trump។ អ្នកវិភាគបានមើលឃើញថា ចំណាត់ការរបស់ចិនក្នុងការកែលម្អទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយឥណ្ឌាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនទៅកាន់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ខណៈដែលខ្លួនកំពុងប្រឈមជាមួយនឹងអាម៉េរិក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ចិន និងឥណ្ឌាបានពិភាក្សាអំពីការបើកឲ្យមានការហោះហើរត្រង់ឡើងវិញដែលត្រូវបានផ្អាកចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ក៏ដូចជាការបន្ធូរបន្ថយរបាំងពាណិជ្ជកម្ម និងការបើកពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែនឡើងវិញនៅច្រកឆ្លងកាត់ភ្នំហិមាល័យ៕