ភ្នំពេញ ៖ យោង​តាម​ការសិក្សា​ថ្មី​លើ​វិ​ស័​យ​ទេសចរណ៍​ ​និង​ការធ្វើដំណើរ​របស់​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​ (​World​ ​Economic​ ​Forum​-​W​E​F​) ដែល​ត្រូវ​បាន​ចេញផ្សាយ​កាលពី​ពេលថ្មីៗនេះបានបង្ហាញថា ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​ ​និង​ការ​រួមចំណែក​របស់​វិ​ស័​យ​ទេសចរណ៍​ដូចជា​ការធ្វើដំណើរនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ​ ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​អាចវិល​ត្រលប់​ដូចទៅនឹង​ក​ម្រិ​ត​មុន​ជំងឺរាតត្បាត ​ដោយសារតែការ​ការ​ដក​បម្រាម​នៃ​ការធ្វើដំណើរ​ទាក់ទង​នឹង​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​ដែលគាំទ្រដល់វិស័យទេសចរណ៍។​

សម្រាប់ប្រទេសដែលស្ថិត​ក្នុង​បញ្ជី​សេដ្ឋកិច្ច​កំពូល​ឆ្នាំ​២​០​២​៤​ រួមមាន​ សហរដ្ឋអាមេរិក​ អេស្ប៉ា​ញ​ ​ជប៉ុន​ ​បារាំង​ ​និង​អូស្ត្រាលី​ ខណៈដែលប៉ែក​មជ្ឈិមបូព៌ា​មាន​អត្រា​ស្ទុះ​ងើបឡើង​វិញ​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​ការ​មកដល់​នៃ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​ (​២​០​ ​ភាគរយ​លើស​ពី​ក​ម្រិ​ត​ឆ្នាំ​២​០​១​៩​) ស្របពេលដែល​អឺរ៉ុប​ ​អាហ្វ្រិក​ ​និង​អាមេរិក​ ​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​ស្ទុះ​ងើបឡើង​វិញ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ប្រហែល​ ​៩​០​ភាគរយ​ ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២​០​២​៣​។​

លោក​ ​Franc​i​s​co​ ​Bet​t​i​ ​ប្រធាន​ក្រុម​ឧស្សាហកម្ម​សកល​ នៅ​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​បាន​ថ្លែង​ថា ​ ៖

« ឆ្នាំនេះ​ ជា​ចំណុចនៃ​របត់​មួយ​សម្រាប់​វិ​ស័​យ​ទេសចរណ៍​ ​និង​ការធ្វើដំណើរ​ ​ដែល​យើង​ដឹង​ថា​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​កំណើន​ ​និង​បម្រើ​សហគមន៍​តាមរយៈ​បរិវត្តន៍​កម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ ​និង​សង្គម​»។​

ជាមួយគ្នានេះ ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​សកលលោក​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​ នឹង​ងើបឡើង​វិញ​ក្នុង​ក​ម្រិ​ត​ទាបនៅឡើយ ហើយ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ដោយ​កំណើននៃ​តម្រូវ​ការ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ ​ដែល​ស្រប​ពេលជាមួយ​នឹង​ជើង​ហោះហើរ​មាន​កាន់តែ​ច្រើន​ ​ខណៈដែលកា​របើក​ច្រក​អន្តរជាតិ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ ​និង​មានចំណាប់អារម្មណ៍​វិនិយោគ​កាន់តែ​ច្រើន​លើ​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​ ​និង​វប្បធម៌៌។​

ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ដែល​ជាប់​ពិន្ទុ​​កំពូល​ទាំង​៣​០​ ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២​០​២​៤​ ​មានចំនួន​ ២​៦​ ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ប្រាក់ចំណូល​ខ្ពស់​ ​ដោយ​ប្រទេស​ ១​៩​ ​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​អឺរ៉ុប​ ​៧​នៅ​អាស៊ី​-​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ​៣​នៅ​អាមេរិក​ ​និង​១​ (អេ​មី​រ៉ា​ត​អា​រ៉ាប់​រួម​) ​នៅ​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​ ​និង​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ខាងជើង​ (​MEN​A​)​។​ ​ប្រទេស​កំពូល​ទាំង​១​០​ ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២​០​២​៤​ ​គឺ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ អេស្ប៉ា​ញ​ ​ជប៉ុន​ ​បារាំង​ ​អូស្ត្រាលី​ ​អាល្លឺម៉ង់​ ​ចក្រភពអង់គ្លេស​ ​ចិន​ ​អ៊ីតាលី​ ​និង​ស្វីស​។​

លទ្ធផល​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា​ ​ជាទូទៅ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​មាន​ប្រាក់ចំណូល​ខ្ពស់​នៅតែ​បន្ត​មាន​លក្ខខណ្ឌ​អំណោយផល​បន្ថែម​ទៀត​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​វិ​ស័​យ​ធ្វើដំណើរ​ ​និង​ទេសចរណ៍​ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជួយ​ដោយ​បរិយាកាស​ធុរកិច្ច​ដែល​អំណោយផល​ ​ទី​ផ្សារ​ការងារ​ប្រកបដោយ​ភាពសកម្ម​ ​គោល​នយោបាយ​ធ្វើដំណើរ​បើកចំហ​ ​ហេ​ដ្ឋា​រចនា​ស​ម្ព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន​ ​និង​ទេសចរណ៍​រឹង​មាំ​ ​និង​ការ​ទាក់ទាញ​បែប​ធម្មជាតិ​ ​វប្បធម៌​ ​និង​សកម្មភាព​ក្រៅពី​ការ​ក​ម្សាន្ត​ដែល​មានការ​អភិវឌ្ឍន៍​យ៉ាងល្អ​។​

បើទោះជា​វិ​ស័​យ​នេះ​បាន​ធូរ​ស្បើយ​ពី​វិបត្តិ​សុខភាព​ពិភពលោក​ក៏ដោយ​ ​ក៏​វា​នៅតែ​ប្រឈមមុខនឹង​បញ្ហា​ខាងក្រៅ​ផ្សេងទៀត​ ​រាប់​ចាប់ពី​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ហា​និ​ភ័យ​ម៉ា​ក្រូ​សេដ្ឋកិច្ច​ ​ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ​ ​និង​បរិស្ថាន​ ​រហូតដល់​បង្កើន​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​របស់​ខ្លួន​ ​និង​ឥទ្ធិពល​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​ឌី​ជី​ថល​ថ្មីៗ​ ​ដូចជា​ទិន្នន័យ​ធំ​ ​និង​បញ្ញា​សិប្បនិម្មិត​។​

លើស​ពី​នេះ​ ​កង្វះ​កម្លាំង​ពលកម្ម​កំពុង​បន្ត​កើតមាន​ ​ហើយ​សមត្ថភាព​ផ្លូវអាកាស​ ​ការ​វិនិយោគ​ដើមទុន​ ​ផលិតភាព​ ​និង​កត្តា​ផ្គត់ផ្គង់​ក្នុង​វិ​ស័​យ​ផ្សេងទៀត​ ​មិនបាន​បំពេញ​នូវ​តម្រូវ​ការដែល​កើន​ឡើង​នោះ​ទេ​។​ ​អ​តុល្យភាព​នេះ​ ​កាន់តែ​អាក្រក់​ឡើង​ដោយ​អតិផរណា​សកល​ ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ឡើងថ្លៃ​ទំនិញ​ ​និង​សេវាកម្ម​។

លោកជំទាវ ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជាបានថ្លែងប្រាប់ AMS ថា សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា​ធៀបទៅនឹងតួលេខនៃការសិក្សារបស់​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោកនេះ​ អាចបញ្ជាក់បានថា នៅពេលឆាប់ខាងមុខនេះ កម្ពុជាក៏នឹងអាចវិលត្រឡប់​ទៅដូច​ក​ម្រិ​ត​មុន​មានជំងឺរាតត្បាត​កូវីដ-១៩។

លោកជំទាវ ឆាយ ស៊ីវលីន បានគូសបញ្ជាក់ថា ៖ «សម្រាប់ខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំមើលឃើញថា ការរំពឹង​ថា​អាចនឹង​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ក​ម្រិ​តដូច​មុន​ជំងឺរាតត្បាត កូវីដ-១៩ គឺដោយសារភាពជាក់ស្ដែងដែលយើងមើលឃើញ និងកំពុងមានទាំងនៅក្នុងតំបន់ និងក្នុងប្រទេស ។ ប៉ុន្តែ បើយើងក្រឡេកមើលគុណភាពនៃអ្នកដំណើរមកកម្ពុជា សម្រាប់អ្នកដំណើរទេសចរសុទ្ធដែលមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជានាពេលកន្លងមកនេះនៅមិនទាន់ដូចកាលពីមុននៅឡើយទេ​ ហើយការហោះហើរផ្លូវអាកាសចូលមកកម្ពុជា ក៏មិនទាន់បានស្មើហ្នឹងកាលពីមុនវិបត្តិកូវីដ-១៩ដែរ ដែលយើងត្រូវការពេលវេលាបន្ថែមទៀត»៕